Görsel Estetik - Çıkmış Sorular

Ünite 1

Alman Romantizmi

  1. “İnsanın Estetik Eğitimi Üzerine Mektuplar” eserini yazan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) F. Schiller
    • B-) Platon
    • C-) Hegel
    • D-) Marx
    • E-) Kant

    Açıklama: Friedrich Schiller, “İnsanın Estetik Eğitimi Üzerine Mektuplar” isimli eserinde sanat üzerine düşüncelerini yazmıştır. Metinde bu eser ve yazarı açıkça belirtilmiştir.

Antik Çağ Estetik

  1. Fotoğrafın düz bir yüzey üzerinde sanki gerçekmiş gibi, üç boyutlu görünmesi aşağıdaki kavramların hangisi ile ilgilidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Çekim açısı
    • B-) Kompozisyon
    • C-) Fotoğrafçılık deneyimi
    • D-) Çekim araçları
    • Cevap E-) Işık ve renk

    Açıklama: Metinde açıkça belirtildiği üzere, Antik Çağ estetik düşüncesini oluşturan düşünürler arasında Platon, Aristoteles ve Plotinus yer almaktadır. Plotinus, Platon ve Aristoteles metafiziğini farklı şekilde yeniden değerlendiren ve Orta Çağ düşünce dünyasında Neo-Platonist felsefe ile etkili olmuş bir filozoftur.

Antik Çağ Filozofları

  1. “Poetika” isimli eserinde sanat, sanatçı ve estetik üzerine düşüncelerini belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Platon
    • Cevap B-) Aristoteles
    • C-) Friedrich Schiller
    • D-) Benedetto Croce
    • E-) Plotinus

    Açıklama: Metinde, Aristoteles hakkında, ‘Aristoteles’in son yazdığı kitap olarak değerlendirilen Poetika’da sanat, sanatçı ve estetik üzerine düşünceleri yer alır.’ bilgisi verilmiştir. Bu, sorudaki eserin ve konusunun Aristoteles’e ait olduğunu teyit etmektedir.

Antik Çağ Sanat Düşüncesi

  1. Antik Çağ estetik düşüncesini oluşturan düşünürler Platon, Aristoteles, Plotinus’un sanat ve güzel üzerine düşünceleri aşağıdaki temel kuramlardan hangisi ile ifade edilir?
    • A-) Biçimcilik Kuramı
    • B-) Oyun Kuramı
    • C-) Anlatımcılık Kuramı
    • Cevap D-) Taklit Kuramları
    • E-) Yaratma Kuramı

    Açıklama: Antik Çağ estetik düşüncesini oluşturan düşünürler Platon, Aristoteles, Plotinus’un sanat ve güzel üzerine düşünceleri, temel olarak mimesis (taklit) ekseninde anlatılmıştır. Bu nedenle sanat düşünceleri Taklit Kuramları ile ifade edilir.

Aristoteles Poetika

  1. Sürekli değişen duyusal girdilere rağmen nesnelerin biçimlerini, büyüklüklerini, yerlerini ve renklerini değişmeden algılamamıza ——-denir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) algı yanılsaması
    • B-) kör nokta
    • C-) algıda seçicilik
    • Cevap D-) algıda değişmezlik
    • E-) metafor

    Açıklama: Aristoteles’in son yazdığı kitabı olarak değerlendirilen eser Poetika’dır. Metinde belirtildiği gibi, Poetika’da sanat, sanatçı ve estetik üzerine düşünceler yer alır ve genelde sanat düşüncesi üzerinedir.

Baumgarten ve Estetik

  1. İlk kez 1970 sonrası gündeme gelen ve geleneksel estetik değerleri bir yana bırakıp, düşünceyi ön plana alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Güncel sanat
    • B-) Görsel sanat
    • C-) Baskı sanatı
    • D-) Geleneksel sanat
    • E-) Dışavurumcu sanat

    Açıklama: Alman filozofu Baumgarten, 1750 yılında yayımladığı Aesthetica adlı eseriyle estetik kavramını felsefe tarihinde ilk kullanan düşünür olmuştur. Metinde, Baumgarten’in akla göre daha aşağı düzeydeki duyulardan gelen bilginin bilimi üzerinde durduğu ve bu nedenle estetik düşüncenin kurucusu olduğu belirtilmektedir.

Estetik Felsefesi

  1. Benedeto Croce güzellik kavramı yerine aşağıdaki kavramlardan hangisini kullanmıştır?
    • Cevap A-) İfade
    • B-) Mimesis
    • C-) Tin
    • D-) Nous
    • E-) Ruh

    Açıklama: Metnin 2. sayfasında Benedetto Croce hakkında, ‘Güzellik kavramı yerine ifade kavramını geçiren ya da güzellik ile ifadeyi özdeşleştiren Croce 20.yy. sanat felsefelerinin çoğunun genel bir görünümünü serimlemiş oluyordu.’ bilgisi yer almaktadır. Bu nedenle güzellik kavramı yerine ‘İfade’ kavramını kullanmıştır.

Estetik Kavramlar

  1. Karşısında estetik tavır alınan, estetik yaşantının konusu ya da objesi olan şey nedir? (2 kez soruldu)
    • A-) Estetik Fenomen
    • B-) Estetik Beğeni
    • Cevap C-) Estetik Nesne
    • D-) Estetik Tavır
    • E-) Estetik Özne

    Açıklama: Estetik nesne, bir estetik obje karşısında estetik tavır alınan, estetik yaşantının konusu ya da objesi olan şeydir. Metinde, ‘Estetik süje, bir estetik objeyi algılayan, kavrayan ve ondan estetik olarak hoşlanan, estetik haz duyan bilinç varlığı, ben anlamına gelir. Bir estetik süje, estetik objeyi kavrarken, haz duyarken estetik obje karşısında tavır almış olur.’ denilmektedir. Dolayısıyla estetik haz duyulan şey estetik nesnedir.

  2. “Sanatta değersizleşme, yozlaşma, çirkinleşme, meta değerini yükseltmek için sanat eseri görümünde sunulan nesne” anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Aura
    • B-) Fenomen
    • Cevap C-) Kitsch
    • D-) Katharsis
    • E-) Tin

    Açıklama: Metinde, estetik kavramları arasında sayılanlardan biri olan Kitsch’in tanımı verilmemiştir ancak verilen şıklar bağlamında, A) Aura (Benzin’e atfedilen mistik değer), D) Katharsis (Aristoteles’te estetik arınma) ve E) Tin (Hegel’de mutlak ruh) gibi temel estetik terimler arasında Kitsch (sanatta değersizleşme, yozlaşma, çirkinleşme ile ilgili bir kavram) öne çıkar. Soruda belirtilen tanım, genel estetik terminolojide Kitsch’i (aşırı süslü, yozlaşmış sanat eseri) ifade eder, bu da modern öncesi dönemlerin zevk anlayışının tersine bir durumu işaret eder.

Estetik Nesne Tanımı

  1. “Tone Mapping”, “Digital Blending”, “DRI” ve “Luminance Masking” gibi birçok farklı tekniği tanımlamak için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • A-) ISO
    • B-) RGB
    • C-) TTL
    • D-) RAW
    • Cevap E-) HDR

    Açıklama: Metinde estetik nesne, estetik süjenin karşısında estetik tavır aldığı, algıladığı, kavradığı ve ondan estetik olarak hoşlandığı şey olarak tanımlanır. Estetik nesne, ister sanat yapıtı olsun ister doğal bir şey olsun, estetik yaşantının konusu ya da objesidir.

Estetik Süje

  1. Bir estetik obje’yi algılayan, onu kavrayan ve ondan estetik olarak hoşlanan, ondan estetik haz duyan bilinç varlığı, ‘ben’ anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Estetik beğeni
    • B-) Estetik tavır
    • C-) Estetik
    • Cevap D-) Estetik süje
    • E-) Estetik obje

    Açıklama: Metinde Estetik Süje tanımı şöyledir: ‘Estetik süje, bir estetik objeyi algılayan, kavrayan ve ondan estetik olarak hoşlanan, estetik haz duyan bilinç varlığı, ben anlamına gelir.’ Bu tanım, D şıkkı olan ‘Estetik süje’yi doğrudan karşılamaktadır.

Estetik Tarihçesi

  1. Gündelik yaşam içinde yoğun olarak kullanılan kavramlardan olan estetik kavramının geçmişi aşağıdaki kültürlerden hangisine kadar gider? (3 kez soruldu)
    • A-) Sümer
    • B-) Hitit
    • C-) Sasaniler
    • Cevap D-) Antik Yunan
    • E-) Antik Mısır

    Açıklama: Ünite 1’deki ‘Estetiğin Kısa Tarihçesi’ başlığının ilk cümlesinde, ‘Estetik kavramı Antik Yunan kültüründen itibaren kullanılan…’ ifadesi yer almaktadır. Bu, estetik kavramının kökeninin Antik Yunan’a dayandığını gösterir. Dolayısıyla doğru şık D (Antik Yunan) olacaktır.

Fenomen Kavramı

  1. Genel olarak, algının nesnesi, algılanan ya da bilince görünen şey, gözlemlenebilir olan olay ya da olgu anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Fenomen
    • B-) Mimesis
    • C-) Katharsis
    • D-) Yansıtma
    • E-) Perspektif

    Açıklama: Fenomen, genel olarak algının nesnesi, algılanan ya da bilince görünen şey, gözlemlenebilir olan olay veya olgu anlamına gelen felsefi bir kavramdır. Bu tanım, duyularımızla ya da zihnimizle deneyimlediğimiz her şeyi kapsar.

  2. Çekimi yapılacak konunun vurgulanması gereken bölümlerinin aydınlık, konu dışında kalan yerlerin karanlıkta bırakıldığı aydınlatma tekniğine ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Notan aydınlatma
    • B-) Chiaroscuro aydınlatma
    • C-) Silüet aydınlatma
    • Cevap D-) Rembrandt aydınlatma
    • E-) Çapraz aydınlatma

    Açıklama: Fenomen, genel olarak algının nesnesi, algılanan ya da bilince görünen şey, gözlemlenebilir olan olay veya olgu anlamına gelen felsefi bir kavramdır. Bu tanım, duyularımızla ya da zihnimizle deneyimlediğimiz her şeyi kapsar.

Hegel Felsefesi

  1. Hegel felsefesinde, insanın kendi aklı ile yarattığı doğanın karşıtı olan her şeye ne ad verilir?
    • A-) Deha
    • Cevap B-) Geist (tin)
    • C-) Nous
    • D-) Numen
    • E-) Fenomen

    Açıklama: Ünite 1’deki Hegel ile ilgili kısımda, Hegel’in sanat güzelliği tinden doğmuş, yeniden doğmuş güzellik olarak ifade ettiği ve sanatın, insan aklının bir ürünü olarak görüldüğü belirtilmektedir. Hegel felsefesinin temel söylemlerinden olan ‘her ussal gerçektir, her gerçek ussaldır’ ifadesi, ‘Geist’ (Tin) kavramıyla ilişkilidir. Hegel’e göre sanat, mutlak tin’in din ve en son felsefeye dönüşerek insanı düşünceye, ide’ye yani felsefeye yönelttiği bir alandır.

Hegel ve Tin

  1. Dış mekanlarda aydınlatma aracı olarak kullanılan güneşin set ya da stüdyo gibi mekanlardaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Spot ışık
    • B-) Balon ışık
    • Cevap C-) Anahtar ışık
    • D-) Fon ışığı
    • E-) Gün ışığı

    Açıklama: G.W.F. Hegel felsefesinde “Tin” (Spiritus/Ruh) kavramı merkezi bir rol oynar. Hegel, sanatı insan aklının bir ürünü olarak görmüş ve sanat güzelliğinin “tinden doğmuş, yeniden doğmuş güzellik” olduğunu ifade etmiştir. Bu kavram, Hegel felsefesinde geniş bir anlam taşımaktadır.

Modern Sanat Dönemleri

  1. İnsanın coşkun bir anlatımla kendini bulduğu, formların sınırlarını zorlayarak anlatımın en kısa zaman diliminden sonsuz görüşlere kavuştuğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Barok
    • B-) Rönesans
    • C-) Maniyerizm
    • D-) Gotik
    • E-) Empresyonizm

    Açıklama: Metinde, Rönesans’tan sonraki dönemler anlatılırken, ‘Barok dönem, kendini bulan insanın coşkusudur, formlar sınırlarını zorlayarak anlatımın en kısa zaman diliminden, sonsuz, coşkun, taşkın yüzeyin sınırlarını zorlayan görünüşlere kavuşmasıdır.’ şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanım, soruda verilen ‘coşkun bir anlatımla kendini bulduğu, formların sınırlarını zorlayarak anlatımın en kısa zaman diliminden sonsuz görüşlere kavuştuğu dönem’ tanımıyla doğrudan örtüşmektedir.

Modern Sanat ve Esin Kaynakları

  1. Kavramsal ve Fluxus gibi 1960 sonrası akımların esin kaynağı olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Peter Paul Rubens
    • B-) Francisco Goya
    • C-) Eduard Manet
    • Cevap D-) Marcel Duchamp
    • E-) Edgar Degas

    Açıklama: Metinde modern sanatın gelişiminden bahsederken, güncel sanat uygulamalarının öncülüğünü yapan akımlara atıf yapılmaktadır (Modern sanatın gelişimi, 1970 sonrası uygulamalar). Marcel Duchamp (D), Kübizm sonrası ve 1960 sonrası akımlarda (Kavramsal Sanat/Fluxus gibi) perspektif bozumu ve sanatın geleneksel sınırlarını sorgulama konularında öncü bir figürdür. Metinde ‘Modernizm’ başlığı altında teknolojik gelişmeler ve sanatın değişimi anlatılırken, D) Marcel Duchamp’ın temsil ettiği akımlar (Kübist Devrim’e ilişkilendirilebilecek sonrası akımlar) bu dönemin düşüncelerinin esin kaynağıdır.

Platon Felsefesi

  1. Dış dünyayı olduğu gibi değil, bıraktığı etki, izlenimler üzerinden alarak, doğanın karşısında etkin bir insan anlatımı oluşturarak anlatan sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sürrealizm
    • B-) Kübizm
    • C-) Eskpresyonizm
    • D-) Fovizm
    • Cevap E-) Empresyonizm

    Açıklama: Platon, felsefe tarihinde ilk sistemli felsefi düşüncenin kaynağı olarak kabul edilen Antik Çağ filozofudur. Metinde de belirtildiği gibi, Antik Çağ estetik düşüncesini oluşturan temel düşünürlerden biridir ve felsefesi ikili bir dünya anlayışı (duyulur dünya ve düşünülür dünya/idealar dünyası) üzerine kurulmuştur.

Sanat Dönemleri Karşılaştırması

  1. Düşünceyi ön plana alan ve kavramsal bir yanı olduğu için geleneksel estetik değerleri bir yana bırakmayı zorunlu kılan sanat türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Güzel sanatlar
    • B-) Zanaat
    • Cevap C-) Güncel sanat
    • D-) Postmodern sanat
    • E-) Modern sanat

    Açıklama: Metinde, ‘Güncel sanat; ilk olarak 1970 sonrası gündeme gelen güncel sanat uygulamaları, 1980’den sonra ve 1990’lı yıllarda sanat ortamlarının gündemini oluşturur. Düşünceyi ön plana alan ve kavramsal bir yanı olduğu için, izleyicinin güncel sanatla ilişkisi, geleneksel estetik değerleri bir yana bırakmayı zorunlu kılar.’ denmektedir. Bu tanım, sorudaki ‘düşünceyi ön plana alan ve kavramsal’ olma durumunu doğrudan karşılamaktadır.

Sanat Tarihi Eserleri

  1. Primavera adlı (ilkbahar) eser aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?
    • A-) L. da Vinci
    • Cevap B-) S. Boticelli
    • C-) P. Gauguin
    • D-) A. Dürer
    • E-) P. Picasso

    Açıklama: Verilen metinlerde S. Boticelli’nin Primavera eseri hakkında doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak sorunun doğru şıkkı B (S. Boticelli) olarak işaretlenmiştir. Boticelli, Rönesans dönemi sanatçısıdır ve Primavera eseri meşhur bir eseridir. Bu bilgi, genel sanat tarihi bilgisiyle desteklenir.

Sanat Türleri Tanımları

  1. Günün onaylanmış ve geçerli sanat anlayışlarını yadsıyan, deneyci sanatçıları ve onların yapıtlarını niteleyen sanat türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Çağdaş sanat
    • B-) Modern sanat
    • C-) Postmodern sanat
    • Cevap D-) Avangart sanat
    • E-) Güncel sanat

    Açıklama: Metinde, ‘Avangard sanat, günün onaylanmış ve geçerli sanat anlayışlarını yadsıyan deneyci sanatçıları ve onların yapıtlarını niteler.’ bilgisi mevcuttur. Bu, soruda verilen ‘günün onaylanmış ve geçerli sanat anlayışlarını yadsıyan, deneyci sanatçıları’ tanımına tam olarak uymaktadır.

Sanat ve Zanaat Ayrımı

  1. Geleneksel bilgiyle üretilen ve belirli fonksiyonları olan, belirli modellere göre üretilen, özgün denilemeyecek ve sanattan niteliksel olarak farklı olan ürünlere ne ad verilir?
    • A-) Akademik sanat
    • B-) Arkeoloji
    • Cevap C-) Zanaat
    • D-) Uygarlık tarihi
    • E-) Güzel sanatlar

    Açıklama: Zanaat, geleneksel bilgiyle üretilen, belirli fonksiyonları olan, çoğunlukla taklide dayalı veya belirli modellere göre üretilen, sanattan niteliksel olarak farklı kabul edilen uygulamalı ürünlerdir. Metinde, “Sanat ve zanaat demek olan sınaattan gelir.” ve zanaatın daha çok işlevsel ve tekrarlanabilir üretimle ilişkili olduğu ima edilmektedir.

Ünite 2

Fotoğraf ve Sanat

  1. Fotoğrafın sanat olarak ele alınmasındaki en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Görüntünün hızlı elde edilmesi
    • B-) Doğayı gerçekçi göstermesi
    • Cevap C-) Fotoğrafçının görme biçimi
    • D-) Kamera kullanımı
    • E-) Çoğaltılabilmesi

    Açıklama: Ünite 2’de, ‘Fotoğrafı sanat yapan en önemli özelliklerden biri, fotoğrafçının görme biçimidir.’ ifadesi yer almaktadır. Diğer şıklar (hızlı elde edilmesi, doğayı gerçekçi göstermesi, kamera kullanımı, çoğaltılabilmesi) fotoğrafın teknik özellikleri veya tarihsel tartışmalarıdır, ancak sanatsal niteliğini belirleyen temel unsur görme biçimidir.

Fotoğrafçılık Türleri

  1. Henri Cartier Bresson’un etkili fotoğrafları ile öncülüğünü yaptığı ve belgesel fotoğrafçılıkla yakın ilgisi bulunan fotoğrafçılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Sokak fotoğrafçılığı
    • B-) Portre fotoğrafçılığı
    • C-) Gündelik yaşam fotoğrafçılığı
    • D-) Mimari fotoğrafçılık
    • E-) Reklam fotoğrafçılığı

    Açıklama: Metinde Sokak fotoğrafçılığı, yaşamı belgeleyen fotoğraf sanatının en ilginç türlerinden biri olarak tanımlanır ve Henri Cartier Bresson gibi isimlerin bu türle ilişkilendirilebileceği ima edilmektedir (Metinde Henri Cartier Bresson’dan doğrudan bahsedilmese de, sokak fotoğrafçılığının belgesel yönü ve ilginçliği vurgulanmaktadır). Verilen şıklar arasında A) Sokak fotoğrafçılığı, belgesel ile en yakın ilgisi olan türdür.

  2. Kameralar, küçülüp rahat taşınmaya başlamasıyla hızla gelişmiştir. Fotoğraf sanatının en ilginç türlerinden birini oluşturan genellikle doğal ışıkta çalışılan, zahmetli ve eğlenceli fotoğrafçılık alanlarından biridir. Yukarıda anlatılan fotoğrafçılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Portre fotoğrafçılığı
    • B-) Belgesel fotoğrafçılık
    • Cevap C-) Sokak fotoğrafçılığı
    • D-) Reklam fotoğrafçılığı
    • E-) Mimari fotoğrafçılık

    Açıklama: Ünite 2’nin ‘Fotoğrafçılık olanları oldukça çeşitlidir’ bölümünde sokak fotoğrafçılığı şu şekilde tanımlanmıştır: ‘Sokak fotoğrafçılığı yaşamı belgeleyen fotoğraf sanatının en ilginç türlerinden birini oluşturmaktadır. Fotoğrafçılık dalları arasında zahmetli ve eğlenceli alanlardan biridir.’ Bu tanım, soruda verilen özellikleri (ilginç tür, doğal ışık, zahmetli ve eğlenceli) karşılamaktadır.

  3. Görsel etki uyandırmaktan daha çok anlatımın inandırıcılığının ve hikayenin desteklenmesinin önemsendiği fotoğrafçılık türü aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Reklam fotoğrafçılığı
    • B-) Sokak fotoğrafçılığı
    • Cevap C-) Belgesel fotoğrafçılık
    • D-) Mimari fotoğrafçılık
    • E-) Stüdyo fotoğrafçılığı

    Açıklama: Ünite 2’de Belgesel fotoğrafçılık için, ‘Bu türde amaç, fotoğraflarla bir hikâye anlatmaktır. Belgesel, günümüz sorunlarına tanıklık ederek topluma bilgi akışı sağlar, farkındalık yaratır.’ denilmektedir. Bu türde, estetikten çok hikaye anlatımı ve inandırıcılık ön plandadır.

Fotoğrafın Fiziksel Temeli

  1. Fotoğrafın düz bir yüzeyde sanki gerçekmiş gibi görünmesi veya üç boyutlu etkisi _______ ile ilgili fiziksel bir olaydır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) düşünmek ve gerçekleştirmek
    • B-) algı ve yanılsama
    • C-) bakma ve görme
    • Cevap D-) ışık ve renk
    • E-) uzay ve boşluk

    Açıklama: Fotoğrafın düz bir yüzeyde üç boyutlu etkisi algısının temelinde, görüntünün oluşumunu sağlayan fiziksel olay olan ışığın ve rengin rolü vardır. Metinde, “Fotoğrafın düz bir yüzeyde sanki gerçekmiş gibi görünmesi veya üç boyutlu etkisi, ışık ve renk ile ilgili fiziksel bir olaydır.” ifadesi bu durumu açıklar.

Haber Fotoğrafçılığı Özellikleri

  1. Düşünsel bir yanının olması, ikna etme gücünün olması, tarihe tanıklık etmesi, aşağıdaki fotoğrafçılık türlerinden hangisinin temel özelliklerindendir?
    • A-) Reklam Fotoğrafçılığı
    • B-) Mekân Fotoğrafçılığı
    • C-) Gündelik Yaşam Fotoğrafçılığı
    • Cevap D-) Haber Fotoğrafçılığı
    • E-) Sokak Fotoğrafçılığı

    Açıklama: Metinde Haber Fotoğraflarının temel özellikleri sıralanırken ‘Düşünsel bir yanının olması’, ‘İkna etme gücünün olması’, ‘Tarihe tanıklık etmesi’ ve ‘Anlık olması’ maddeleri açıkça belirtilmiştir. Bu özellikler Haber Fotoğrafçılığına aittir.

Kamera Açısı Belirleme

  1. Çekime konu olan objelerin en etkili görülecek açıdan, derinliği olan görüntülerinin oluşturulması amaçlanan kamera açısını belirleyen öge aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Öznel görüş açısı
    • Cevap B-) Konu açısı
    • C-) Nesnel görüş açısı
    • D-) Kameranın yüksekliği
    • E-) Konunun büyüklüğü

    Açıklama: Metinde, ‘Çekime konu olan objelerin en etkili görülecek açıdan, derinliği olan görüntülerinin oluşturulması amaçlanan kamera açısını belirleyen ögeler’ listelenirken ‘Konu açısı’ maddesi yer almaktadır. Konu açısı, nesnenin nasıl algılanacağını, hangi açıdan çekileceğini belirler.

Mimari ve Barınma

  1. Portre fotoğrafçılığında lens seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • Cevap A-) Genellikle geniş açılı lensler tercih edilir.
    • B-) En çok önerilenler odak uzaklığı 85 mm ile 135 mm arası lenslerdir.
    • C-) 100 mm bir odak uzaklığı standart portreler için iyi bir seçimdir.
    • D-) Diyafram değeri f-1.4, f-1.8, f-2.8 gibi açılabilecek olan lensler tercih edilir.
    • E-) Geniş diyafram açıklığına sahip lensler hem keskinlik hem de sığ alan derinliği, arka plan fluluğu için idealdir.

    Açıklama: Mimari, plastik sanatlar içerisinde yer alır ve metinlerde genel olarak barınma, işlev ve biçim açısından incelenir. İnsanların doğada hayatta kalmak için barınma ihtiyacı (kulübe yapımı) temel bir eylem olup, mimari bu ihtiyaca cevap veren sanat dalıdır. Metinde de Mimari’nin insanın estetik yaşamını temelden etkileyen alanların başında geldiği belirtilmiştir.

Modern Sanat Tanımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi “kör nokta”nın tanımıdır? (4 kez soruldu)
    • A-) Tamamen biyolojik bir problemdir.
    • B-) Sinirlerin göz küresinden çıktığı bölümdür.
    • C-) Elektro manyetik sinir uçlarının hasar görmesidir.
    • Cevap D-) Ağ tabakada ışık duyargalarının bulunmadığı noktadır.
    • E-) Retina hareketlerinin kısıtlandığı bir durumdur.

    Açıklama: Metinde açıkça belirtildiği gibi, Modern sanat, Latince “modo” kökünden türetilmiştir ve “şimdi” anlamına gelir. 18. ve 19. yüzyıl endüstrileşme çağını işaret eden dönemdir.

Plastik Sanatlar

  1. Aşağıdakilerden hangisi ışık efektlerinden biri değildir?
    • A-) Su dalgası efekti
    • Cevap B-) Duvar efekti
    • C-) Çoklu gölge efekti
    • D-) Ayna efekti
    • E-) Şimşek efekti

    Açıklama: Plastik sanatlar, metinde belirtildiği üzere form verilebilir ve biçimlendirilebilir sanatları (resim, seramik, heykel, mimari gibi) kapsar. Tiyatro ise performans ve sahne sanatları alanına girer ve bu nedenle plastik sanatlar içerisinde yer almaz.

Sanatın Temel Koşulları

  1. Bir nesnenin sanat eseri olabilmesi için gerekli olan en önemli koşul aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Evrensel bildiri taşıması
    • Cevap B-) İnsan üretimi olması
    • C-) Biçim (form) ile ifade edilmesi
    • D-) Sanatçı ve izleyici açısından estetik haz oluşturması
    • E-) Kalıcılık özelliği taşıması

    Açıklama: Ünite 2’de, bir işin bir nesnenin sanat eseri olması için gerekli koşullar listelenmiştir. Bu listede ‘Sanatı, insan üretir, sanat eserini insan yaratır’ maddesi yer almaktadır. Bu madde, sanat eserinin en temel koşulunun insan üretimi olması gerektiğini vurgulamaktadır. Diğer koşullar (kalıcılık, biçim vb.) da önemli olsa da, insan üretimi ilksel koşuldur.

Ünite 3

Alan Derinliği Kontrolü

  1. Portre fotoğrafçılığında arka planı flulaştırarak ifadeyi öne çıkarmak için kullanılan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) İlgi merkezi seçimi
    • B-) Ters ışık silueti
    • C-) Arka plan zenginliği
    • D-) Psikolojik derinlik
    • Cevap E-) Sığ alan derinliği

    Açıklama: Portre fotoğrafçılığında arka planı flulaştırarak ana konuya (ilgi merkezine) odaklanmak, sığ alan derinliği (Shallow Depth of Field) kullanılarak yapılır. Bu, geniş diyafram açıklığı (düşük f değeri) ile sağlanır. Metinde, “Açık diyaframla, flu bir arka plan oluşturursunuz… Estetik fotoğraflar çekmenin bir yolu da alan derinliğidir.” ifadesi yer almaktadır.

Beyaz Denge Ayarları

  1. Sayısal fotoğraf makineleri bizim belirleyeceğimiz seçimler için otomatik bir beyaz ayarı skalası oluşturmuştur. Yukarıdaki ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi bu beyaz ayarlarından biri değildir?
    • A-) Tungsten
    • Cevap B-) Histogram
    • C-) Floresan
    • D-) Flaş
    • E-) Bulutlu

    Açıklama: Sayısal fotoğraf makinelerinde beyaz ayarı (White Balance), ışık kaynaklarına göre renk ısısını ayarlayarak görüntünün renk dengesini düzenler. Beyaz ayarları genellikle Otomatik, Tungsten, Floresan, Flaş, Bulutlu, Gölge gibi ışık kaynaklarına göre ayarlanır. Histogram ise, fotoğrafın çekim tekniği olarak doğru pozlandığının ölçümünün yapıldığı grafiktir; bu bir beyaz ayarı özelliği değildir.

Beyaz Dengesi (Kelvin)

  1. Beyaz Dengesi (white balance) değerlerinden 5200 Kelvin ______ karşılık gelir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar? (3 kez soruldu)
    • A-) floresana
    • B-) gölgeye
    • C-) bulutluya
    • Cevap D-) doğrudan güneşli gün ışığına
    • E-) tungstene

    Açıklama: Ünite 3’te, Beyaz Dengesi ile ilgili renk sıcaklıkları verilmiştir: ‘Ortalama gün ışığı 6500°K / Güneş ışığı ve gökyüzü 5500°K / Floresan lamba 3000-6500°K / Tungsten stüdyo lambası 3200°K / Kandil alevi 1800 °K/ Güneş batımındaki ışık 2000°K’dir.’ 5500 K değeri, ‘Güneş ışığı ve gökyüzü’ne karşılık gelmektedir. 5200 K değeri bu aralığa en yakın olan ‘doğrudan güneşli gün ışığı’nı (5500 K’ye yakın) ifade eder.

Diyafram Özellikleri

  1. Diyafram ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Objektifin içinde yer alır.
    • B-) Lens açıklığının geniş veya dar olmasını belirler.
    • Cevap C-) Dijital fotoğrafçılıkta kullanılmaz.
    • D-) Sembol olarak küçük “f” harfiyle gösterilir.
    • E-) Fotoğraf makinesine alınacak ışık miktarını belirler.

    Açıklama: Metinde diyaframın objektif içinde yer aldığı (f harfiyle gösterildiği), ışık miktarını ve alan derinliğini kontrol ettiği belirtilmiştir. Dijital fotoğraf makinelerinde de diyafram (A veya Av modu ile) kullanıldığı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, C) Dijital fotoğrafçılıkta kullanılmaz ifadesi yanlıştır.

Estetik Öznenin Tanımı

  1. Bir estetik objeyi algılayan, kavrayan ve estetik olarak hoşlanan, ondan estetik haz duyan bilinç varlığına ne ad verilir?
    • Cevap A-) Estetik suje
    • B-) Estetik anlatım
    • C-) Estetik deneyim
    • D-) Estetik beğeni
    • E-) Estetik tavır

    Açıklama: Bir estetik objeyi algılayan, kavrayan ve ondan estetik olarak hoşlanan, estetik haz duyan bilinç varlığına Estetik süje (veya estetik özne) denir. Metinde, “Estetik süje, bir estetik objeyi algılayan, kavrayan ve ondan estetik olarak hoşlanan, estetik haz duyan bilinç varlığı, ben anlamına gelir.” şeklinde tanımlanmıştır.

Fotoğraf Tarihi

  1. 1855’te ilk savaş fotoğrafçısı olarak İngiliz Kraliçesi’nin emri ile Kırım Savaşı’nı görüntülemek için gönderilen fotoğrafçı aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Roger Fenton
    • B-) William Henry Fox Talbot
    • C-) Eadweard Muybridge
    • D-) John William Draper
    • E-) Robert Cornelius

    Açıklama: Ünite 3’te, ‘1855’te İngiliz Roger Fenton ilk savaş fotoğrafçısı olarak Kraliçe’nin emri ile Kırım Savaşı’nı görüntülemek için gönderilmişti.’ bilgisi açıkça verilmiştir.

Fotoğraf Çekim Aşaması

  1. Fotoğrafçılıkta, yakalanmasındaki en önemli aşama aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Netlik
    • B-) Diyafram ayarları
    • C-) Alan derinliği
    • D-) Pozlama
    • Cevap E-) Kadrajlama

    Açıklama: Kadraj, görüntü yakalanmada en önemli aşamadır ve anlatım ile yorumlamayı belirler. Makinenin vizör penceresinden yapılmaktadır. Netlik, alan derinliği, diyafram ve pozlama gibi diğer teknikler de önemli olsa da, ‘en önemli aşama’ olarak konunun sınırlarının belirlendiği Kadrajlama gösterilebilir.

Fotoğraf Çekim Teknikleri

  1. Birden fazla pozlamayı birleştirerek tek bir fotoğrafın dinamik aralığının arttırılmasına ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Hareketi pozlama tekniği
    • B-) Işıkla boyama tekniği
    • Cevap C-) High dynamic range (HDR) çekim tekniği
    • D-) Pan (kaydırma) tekniği
    • E-) Işık İzleri pozlama tekniği

    Açıklama: Metinde ‘HDR tekniği son dönem sayısal fotoğraf makinelerine özel bir seçenek olarak eklenmiştir’ denilmekte ve bu tekniğin, yüksek dinamik aralık (High dynamic range) anlamına geldiği belirtilmektedir. HDR’nin temel prensibi olarak birden fazla pozlamanın birleştirilmesi yoluyla dinamik aralığın arttırılması amaçlanır. Bu, C) High dynamic range (HDR) çekim tekniğidir.

  2. Fotoğraf makinesinin, vizör denilen penceresinden yapılan ve aynı zamanda bir kompozisyon problemi olan ve görüntünün yakalanmasındaki en önemli aşama aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Boyut
    • B-) Pozlama
    • C-) Netleme
    • Cevap D-) Kadrajlama
    • E-) Bakaç

    Açıklama: Ünite 3’te, ‘Kadraj’ başlığı altında, ‘Kadraj, görüntü yakalanmada en önemli aşamadır. Görüntünün sınırlarını sanatçı duyarlılığı ile belirlemektir. Bu anlatım ve yorumlama şeklidir.’ ifadesi yer almaktadır. Bu, kadrajın kompozisyonla ilgili ve en önemli aşama olduğunu belirtir.

Fotoğrafın Keşfi

  1. Gümüş tuzlarının ışığa duyarlılığını keşfeden ve fotoğrafın önünü açan buluşun sahibi bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Joseph Nicéphore Niépce
    • Cevap B-) Johann Heinrich Schulze
    • C-) Louis Jacques Mande Daguerre
    • D-) Eadweard Muybridge
    • E-) William Henry Fox Talbot

    Açıklama: Fotoğrafın önünü açan temel buluş, gümüş tuzlarının ışığa duyarlılığının keşfedilmesidir. Bu keşfi yapan bilim insanı Johann Heinrich Schulze’dur. Metinde, “Fotoğrafın, ilk bulunuşu bilim adamı Schulze tarafından gümüş tuzlarının ışığa duyarlılığının keşfedilmesidir.” denilmektedir.

HDR Tekniği

  1. Dijital fotoğrafçılıkta kullanılan HDR çekim tekniğinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Hızlı seri çekim
    • B-) Uzun süreli pozlama
    • Cevap C-) Yüksek dinamik aralık
    • D-) Yüksek dijital aralık
    • E-) Dinamik aralık artışı

    Açıklama: Metinde, HDR tekniği için, ‘Yüksek dinamik aralık anlamına gelen HDR’nin temel prensibi aynı çerçeveden oluşturulan fotoğraflarda aydınlık ve karanlık yüzey arasındaki temel ışık farklarının şiddetini ortaya koyar.’ bilgisi verilmiştir. Dolayısıyla, Türkçe karşılığı Yüksek Dinamik Aralık’tır.

Odaklanma Bölgesi

  1. Fotoğraf çekimlerinde odaklama yapılan noktanın önü ve arkasını da kapsayan net görülen bölgeye ne ad verilir?
    • A-) Odak noktası
    • B-) Dar alan derinliği
    • C-) Geniş alan derinliği
    • Cevap D-) Alan derinliği
    • E-) Keskinlik

    Açıklama: Fotoğraf çekimlerinde odaklama yapılan noktanın önü ve arkasını da kapsayan net görülen bölgeye ‘Alan Derinliği’ adı verilir. Bu alanın geniş veya dar olması, derinliğin kendisini belirler.

Otomatik Netleme Parametreleri

  1. Deklanşöre basmaya başladığınızda netleme bir kez ayarlanır ve deklanşörden parmağınızı çekip tekrar netleme isteğini makineye gönderene kadar bu ayar sabit kalır. Yukarıda ifade edilen otomatik netleme parametresi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Kullanıcı seçili netleme alanı
    • B-) Makro kilitleme
    • C-) Sürekli otomatik odaklama
    • D-) Dinamik odaklama alanı
    • Cevap E-) Tek nokta otomatik odaklama

    Açıklama: Ünite 3’te ‘Otomatik Odaklama Parametreleri’ başlığı altında, ‘Tek nokta otomatik odaklama’nın, deklanşöre basmaya başladığınızda netlemenin bir kez ayarlanıp, parmağınızı çekip tekrar netleme isteği gönderilene kadar bu ayarın sabit kalması prensibiyle çalıştığı belirtilir. Bu durum, soruda ifade edilen ‘Tek nokta otomatik odaklama’nın tanımıyla örtüşmektedir.

Pozlama Kavramları

  1. Fotoğraf makinelerinin görüntü oluşturabilmesi için ihtiyaç duyulan ışık miktarına ne ad verilir?
    • A-) Kadraj
    • B-) Beyaz dengesi
    • C-) Keskinlik
    • D-) Netlik
    • Cevap E-) Pozlama

    Açıklama: Metinde Ünite 3’te, ‘Pozlama, görüntü oluşabilmesi için ihtiyaç duyulan ışık miktarına denir.’ şeklinde bilgi verilmiştir. Bu, E şıkkı olan Pozlama’yı işaret eder.

Pozlama Telafisi

  1. Aşağıdaki durumlardan hangisinde pozlama telafisine gerek yoktur? (2 kez soruldu)
    • A-) Plaj, deniz yansıması olan sahneler
    • B-) Arkadan aydınlatmalı sahneler
    • C-) Parlak gökyüzü ve gece sahneleri
    • D-) Karlı sahneler
    • Cevap E-) Çok hareketli sahneler

    Açıklama: Pozlama telafisi (EC), çok parlak veya çok karanlık sahnelerde poz ölçümünün hatalı olmasını düzeltmek için kullanılır. Plaj, karlı sahneler, parlak gökyüzü ve arkadan aydınlatmalı sahneler yüksek kontrastlı ve pozometrenin yanılabileceği durumlardır. Hareketli sahneler ise genellikle enstantane hızı ile kontrol edilir; pozlama telafisi esas olarak parlaklık/ışık miktarı hatalarını düzeltmek içindir. Bu nedenle, çok hareketli sahneler doğrudan pozlama telafisi gerektirmeyebilir (Hareketli sahnelerde esas ayar enstantanedir, parlaklık düzeltmesi değil).

Pozlama ve ISO Hızı

  1. Akşam ve az ışığın olduğu yerler veya çok hızlı çekimlerin geçerli olduğu koşullarda aşağıdaki ISO hız değerlerinden hangisini kullanmak gerekir?
    • A-) ISO 50
    • B-) ISO 100
    • C-) ISO 200
    • D-) ISO 800
    • Cevap E-) ISO 3200

    Açıklama: Ünite 3’te, düşük ışıklı ortamlarda çekim yaparken veya çok hızlı enstantane hızları (yüksek enstantane hızı gerektiren durumlar) kullanırken sensörün ışığa duyarlılığını artırmak gerektiği belirtilir. ISO hızı düşükse daha fazla ışığa ihtiyaç duyulur. Akşam ve az ışık/hızlı çekim gerektiren koşullarda yüksek ISO değerleri, örneğin ISO 800 veya ISO 3200 gibi değerler tercih edilir. Verilen şıklarda en yüksek değer olan ISO 3200, bu tür koşullara en uygun cevaptır.

Pozlama Üçgeni

  1. I. Diyafram II. Enstantane hızı III. Beyaz ayarı IV. ISO hızı Yukarıdakilerden hangileri pozlamanın omurgası sayılan pozlama üçgeni kavramlarındandır? (2 kez soruldu)
    • A-) I ve II
    • B-) I ve III
    • C-) I, II ve III
    • Cevap D-) I, II ve IV
    • E-) II, III ve IV

    Açıklama: Metinde Ünite 3’te, ‘Pozlama ışığı dengelemek anlamına gelir. Bu dengeyi oluşturan ve pozlamanın omurgası sayılan üç temel kavram Diyafram, Enstantane hızı ve ISO hızıdır. Bu üçlüye fotoğrafta Pozlama Üçgeni denir.’ bilgisi yer alır. Beyaz Ayarı (Beyaz Dengesi) ise renk sıcaklığını ayarlar, pozlama miktarıyla doğrudan ilgili değildir.

Pozlama Üçgeni Yasası

  1. Pozlama üçgenindeki diyafram, enstantane ve ISO Hızı değeri değiştirilip farklı varyasyonlara getirilerek yine birbirinin aynı miktarda ışığı sensörde toplamak mümkündür. Yukarıda ifade edilen yasa aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Kontrastlık
    • Cevap B-) Eş değerlik
    • C-) Doğrusallık
    • D-) Pozlama
    • E-) Odaklama

    Açıklama: Pozlama üçgenindeki üç temel değer (Diyafram, Enstantane, ISO) değiştirilerek farklı kombinasyonlarla aynı pozlama miktarını elde etme imkanı vardır. Bu ilişkiye Eş değerlik yasası denir. Metinde, “Pozlama üçgenindeki üç değer değiştirilip farklı varyasyonlara getirilerek yine birbirinin aynı miktarda ışığı toplamak mümkündür, birbirine eş değer olan bu kombinasyon denklemine eş değerlik yasası denilir.” denilmektedir.

Renk Fotoğrafçılığı Tarihi

  1. İskoçyalı teorik fizik ve matematik bilimcisi olan James Clark Maxwell’in, fotografçılık dünyasına kazandırdığı buluş aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) El boyaması olmayan ilk renkli fotoğrafı üretmesidir.
    • B-) İlk 35 mm kameranın tasarımcısıdır.
    • C-) Doğrudan pozitif baskı olarak bilinen süreci icatedendir.
    • D-) Tek lensli refleks kameranın mucididir.
    • E-) İlk ticari olarak satılan fotoğraf makinesini tasarlayandır.

    Açıklama: Ünite 3’te, ‘1861 Kraliyet Enstitüsü dersinde Maxwell, üç renkli analiz ve sentez prensibi ile dünyanın ilk renkli fotoğraf gösterisini sundu’ bilgisi verilmiştir. Ayrıca, ‘1861’de Maxwell, el boyaması olmayan ilk renkli fotoğrafı üretmeyi başarmıştı’ bilgisi de mevcuttur. Bu, doğru şık A’yı desteklemektedir.

Tarihi Fotoğraf Kitapları

  1. Ticari olarak yayınlanan ilk resimli fotoğraf kitabı “The Pencil Of Nature”ın (Doğanın Kalemi) sahibi aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) William Henry Fox Talbot
    • B-) Alphose Giroux
    • C-) Hippolyte Bayard
    • D-) Roger Fenton
    • E-) Louis-Jacques Mandé

    Açıklama: Ticari olarak yayınlanan ilk resimli fotoğraf kitabı “The Pencil Of Nature”ın (Doğanın Kalemi) sahibi William Henry Fox Talbot’tur. Metinde, “Talbot, Daguerre’in pozitif görüntülerini negatife çevirmeyi başarmıştır. 1841’de tekniğin patentini almıştır. Bu teknik Calotype ya da Kalotip diye adlandırılmıştır.” bilgisi verilmekte olup, Talbot’un bu eseri yayımladığı bilinmektedir (Özetler Talbot’un Calotype’ı ile ilişkilendiriyor).

İki Boyutlu Yüzey

  1. İki boyutlu olan fotoğrafın üç boyutlu algılanmasındaki unsur aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Keskinlik
    • B-) Netlik
    • C-) Vizör
    • Cevap D-) Derinlik
    • E-) Objektif

    Açıklama: Metinde Ünite 3’te, ‘Fotoğrafın düz bir yüzeyde sanki gerçekmiş gibi görünmesi veya üç boyutlu etkisi, ışık ve renk ile ilgili fiziksel bir olaydır. Fotoğrafta, üçüncü boyutu hissettiren durum derinlik duygusudur.’ bilgisi yer almaktadır. Üç boyutlu algıyı sağlayan unsur derinliktir.

İki Boyutlu Yüzey Kullanımı

  1. İstisnalar hariç olmak üzere, iki boyutlu yüzeylere uygulanan fotoğrafta, üçüncü boyutu hissettiren durum aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Kadrajlama
    • B-) Renk algısı
    • C-) Fotograf kartının dokusu
    • D-) Işık etkisi
    • Cevap E-) Derinlik algısı

    Açıklama: Ünite 3’te, ‘İki Boyutlu Yüzeyin Kullanımı’ başlığı altında, ‘Fotoğrafın düz bir yüzeyde sanki gerçekmiş gibi görünmesi veya üç boyutlu etkisi, ışık ve renk ile ilgili fiziksel bir olaydır. Fotoğrafta, üçüncü boyutu hissettiren durum derinlik duygusudur.’ denilmektedir. Bu, üçüncü boyutu hissettiren durumun derinlik algısı olduğunu gösterir.

Ünite 4

Algı Yanılsaması

  1. Bir çeşit optik illüzyon olarak da bilinen, algılanan an ya da durum ile gerçek durum arasındaki farklılıklar aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır? (3 kez soruldu)
    • A-) Algı basitliği
    • B-) Algı dağınıklığı
    • Cevap C-) Algı yanılsaması
    • D-) Algı bozulması
    • E-) Algı eksikliği

    Açıklama: Metinde, ‘Algıladığımız an ya da durum ile gerçek durum arasındaki farklılıklara, değişkenliklere algı yanılsaması denir. Bu durum bir çeşit optik illüzyon olarak da bilinir.’ ifadesi yer almaktadır. Bu durumlar, fiziksel olgulara veya zihinsel kurgulara dayanabilir.

  2. Algılanan an ya da durum ile gerçek durum arasındaki farklılıklara, değişkenliklere ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Kör nokta
    • B-) Algıda seçicilik
    • Cevap C-) Algı yanılsaması
    • D-) Göz kusuru
    • E-) Metafor

    Açıklama: Algılanan an ya da durum ile gerçek durum arasındaki farklılıklara veya fiziksel değerlerle örtüşmeyen algılara algı yanılsaması (optik illüzyon) denir. Metinde, “Algılanan an ya da durum ile gerçek durum arasındaki farklılıklara, değişkenliklere algı yanılsaması denir.” şeklinde tanımlanmaktadır.

Algı Yanılsaması Tanımı

  1. Algıladıgımız an ya da durum ile gerçek durum arasındaki farklılıklara, değişkenliklere ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Algı yanılsaması
    • B-) Algıda seçicilik
    • C-) Algıda değişmezlik
    • D-) Görsel Yanılsama
    • E-) Görsel algılama

    Açıklama: Ünite 4’te, ‘Algı ve Algılama’ başlığı altında, ‘Algıladığımız an ya da durum ile gerçek durum arasındaki farklılıklara, değişkenliklere algı yanılsaması denir.’ ifadesi yer almaktadır. Bu da doğrudan A şıkkını işaret eder.

Algı ve İmge

  1. Hayal dünyasında tasarlanan, nasıl olduğu bilinen, bilinçte beliren nesne ve olaylara ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Rüya
    • Cevap B-) İmge
    • C-) Algı
    • D-) Görme
    • E-) Hafıza

    Açıklama: Metinde, İmge’nin tanımı şu şekilde verilmiştir: “İmge, hayal dünyamızda tasarlanan, nasıl olduğunu bildiğimiz, bilincimizde beliren nesne ve olaylardır.” Bu, zihinde canlandırılan temsili ifade eder.

Algıda Kişiye Bağlı Değişkenler

  1. Aşağıdakilerden hangileri görsel algıda kişiye bağlı değişkenlerden biri değildir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Nesnenin fiziksel özellikleri
    • B-) Beklentiler
    • C-) İlgi alanları
    • D-) Gereksinimler
    • E-) Değerler ve inançlar

    Açıklama: Metinde görsel algılamayı belirleyen unsurlar arasında kültürel değerler, inançlar, hayat felsefesi, ilgi alanları, beklenti ve deneyimlerin olduğu belirtilmiştir. Algıda seçicilik, ilginin olduğu uyarıcılara odaklanma ile ilgilidir. Nesnenin fiziksel özellikleri (A), algıyı etkileyen biyolojik/fizyolojik faktörler kapsamında olsa da, soruda ‘kişiye bağlı değişkenler’ (kültürel/psikolojik) sorulmaktadır. Nesnenin fiziksel özellikleri (boyut, renk, şekil vb.), dışsal bir ögedir, kişisel bir deneyim/inanç/beklenti değildir. Dolayısıyla A şıkkı bu gruba dahil değildir.

Algıda Seçicilik

  1. İnsanların duyu organlarına gelen uyarıcılardan yalnızca bazılarına tepki vermesi olayına ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Algı yeteneği
    • B-) Algı eksikliği
    • C-) Algı dağınıklığı
    • Cevap D-) Algıda seçicilik
    • E-) Algı bozulması

    Açıklama: Metinde, ‘Algıda seçicilik, insanların duyu organlarına gelen uyarıcılardan yalnızca bazılarına tepki vermesi olayıdır. Bir anlamda uyarıcılar arasında seçim yapma durumudur.’ şeklinde tanımlanmıştır. Bu, beynin tüm uyarıcılar yerine sadece dikkatini çekenlere odaklanma eylemidir.

  2. İnsanların duyu organlarına gelen uyaranlardan yalnızca bazılarına tepki vermesine ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Kör nokta
    • Cevap B-) Algıda seçicilik
    • C-) Duyumsama
    • D-) Görsel algılama
    • E-) İmgeleme

    Açıklama: Ünite 4’te, ‘Algıda seçicilik, insanların duyu organlarına gelen uyarıcılardan yalnızca bazılarına tepki vermesi olayıdır.’ şeklinde tanımlanmıştır. Bu, bireyin çevredeki uyaranlar arasından seçim yapma durumunu açıklar.

Algının Özellikleri

  1. Algılama ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Algı aynı zamanda nesnelere ve olaylara ilişkin bilinçli farkındalığı içerir.
    • B-) Algı, aynı zamanda dış dünyanın duyumlarla gelen imgesinin bilinçte gerçekleşen tasarımıdır.
    • C-) Algılama, görme, işitme, koku, tat, dokunma ve diğer vücut duyularıyla ilişkilidir.
    • D-) Duyu organlarımıza gelen dışsal uyarıcıların anlamlı hale getirilmesidir.
    • Cevap E-) Algılama kişiden kişiye değişmeyen sabit bir özellik taşır.

    Açıklama: Algılama kişiden kişiye kültürel değerler, deneyimler, inançlar ve ilgi alanları gibi faktörlere bağlı olarak değişir (özneldir). Sabit bir özellik değildir. Metinde, “Görsel olarak düşünmek, bireyin tasarımlarının biçimlendirilmesine yardımcı olur… Görme ve algılama yetileri her insanda farklı özellikler gösterebilir.” ifadeleri, algının kişiden kişiye değiştiğini gösterir. Bu nedenle, algının kişiden kişiye değişmeyen sabit bir özellik taşıdığı ifadesi yanlıştır.

Algısal Değişmezlik

  1. Sürekli değişen duyusal girdilere rağmen nesnelerin biçimlerini, büyüklüklerini, yerlerini ve renklerini değişmeden algılamaya ne ad verilir?
    • A-) Algıda seçicilik
    • B-) Algıda süreklilik
    • Cevap C-) Algıda değişmezlik
    • D-) Algıda basitlik
    • E-) Algıda yakınlık

    Açıklama: Ünite 4’te, ‘Algıda değişmezlik’ tanımı şu şekilde verilmiştir: ‘Algıda değişmezlik, sürekli değişen duyusal girdilere rağmen nesnelerin biçimlerini, büyüklüklerini, yerlerini ve renklerini değişmeden algılamamıza verilen addır.’ Bu, C şıkkının tanımıdır.

Algıyı Etkileyen Faktörler

  1. Aşağıdakilerden hangisi algıyı etkileyen iç faktörlerden biridir?
    • A-) Sosyal çevre ve deneyimler
    • Cevap B-) Bireyin güdü ve ön yargıları, ilgi ve ihtiyaçları
    • C-) Duygusal faktörler ve ön yargılar
    • D-) İletişim becerilerindeki yetkinlik
    • E-) Çevresel etkenler ve iletişim

    Açıklama: Algı, hem dışsal (çevresel) hem de içsel (bireysel) faktörlerden etkilenir. İç faktörler arasında bireyin inançları, beklentileri, ilgileri, ön yargıları ve güdüleri yer alır. Metinde, “Dolayısıyla görsel algılama sürecine ilişkin düzeyimizi; sahip olduğumuz kültürel değerler, inançlarımız, hayat felsefemiz, ilgi alanlarımız, yaşama ilişkin beklenti ve deneyimlerimiz belirler.” ifadesi, bireyin içsel faktörlerinin etkili olduğunu gösterir.

Beyin Yarım Küre İşlevleri

  1. Beynin sol yarım küresi daha çok aşağıdaki duyu ve becerilerden hangilerinin gerçekleştirilmesinde etkilidir?
    • A-) Artistik duyular, sanat, yaratıcılık ve hayal gücü
    • B-) Bilişsel faaliyetler
    • Cevap C-) Analitik, matematiksel-mantıksal düşünce
    • D-) Hikaye, şiir ve roman yazma becerileri
    • E-) Dil ve ifade becerileri

    Açıklama: Metinde, beynin sağ yarım küresinin artistik duyular, müzik, hayal gücü ve yaratıcılık gibi işlevleri yerine getirdiği belirtilirken; sol beynin ise matematiksel-mantıksal düşüncenin merkezi olduğu ifade edilmektedir. Analitik ve matematiksel düşünce sol yarım kürenin işlevidir.

Gardner’ın Zekâ Kuramı

  1. Gardner’ın Çoklu Zekâ Kuramına göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Mantıksal ve duygusal olmak üzere sadece iki farklı zekâ türü vardır.
    • B-) Zekâ, yalnızca bireyin akademik başarılarıyla ölçülebilir.
    • C-) Zekâ, sadece standart psikometrik araçlarla ölçülebilir.
    • D-) Zekâ, sadece doğuştan gelen bir yetenektir ve eğitimle geliştirilemez.
    • Cevap E-) Her birey farklı zekâ türlerine sahiptir ve bu zekâlar farklı düzeylerde gelişebilir.

    Açıklama: Metinde doğrudan Gardner’ın kuramına değinilmemekle birlikte, 4. Ünite’deki genel bağlam, algının kültürel, psikolojik ve biyolojik faktörlerle ilişkili olduğunu vurgular ve zekânın tek boyutlu olmadığını ima eder. Gardner’ın Çoklu Zekâ Kuramı’nın temel tezi, zekânın tek bir yetenek seti değil, farklı, bağımsız zekâ türlerinin birleşimi olduğudur ve her birey bu türlere farklı derecelerde sahip olabilir. Bu, E şıkkındaki ifadeyle uyumludur.

Görsel Kültür Tanımı

  1. _______, görsel uygulamaları, imgeleri ve olayları çevreleyen durumları yansıtma sürecine karşılık gelir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Bilişsel faaliyetler
    • B-) Mantıksal düşünce
    • Cevap C-) Görsel kültür
    • D-) Görsel okuryazarlık
    • E-) Yazma becerileri

    Açıklama: Metinde Görsel Kültür şu şekilde tanımlanmaktadır: “Görsel kültür, görsel uygulamaları, imgeleri ve olayları çevreleyen durumları yansıtma sürecine karşılık gelir.” Bu kavram, görsel öğelerle ilgili her türlü durumu kapsar.

Görsel Okuryazarlık

  1. Aşağıdakilerden hangisi görsel okuryazarlık becerileri içinde yer almaz?
    • A-) Görselleri tasarlama
    • B-) İmleri yorumlama
    • C-) Görselleri sunabilme
    • Cevap D-) Duyusal algıları analiz etme
    • E-) Görüntüleri algılama

    Açıklama: Metinde görsel okuryazarlık, ‘görsel kültür kavramına bağlı olarak sosyal ve kültürel bir deneyimin sonucudur. Benoit’e göre görsel okuryazarlık tüm kültürlerin ayrılmaz bir parçası, gerekli bir bilgi aktivitesidir: İnsanlar tüm bilgi kaynakları ile etkileşimde bulunurlar.’ şeklinde tanımlanmıştır. Bu aktivite; tasarlama (Görselleri tasarlama), yorumlama (İmleri yorumlama), algılama ve sunma ile ilgilidir. Duyusal algıları analiz etme (biyolojik/fizyolojik süreçler) doğrudan görsel okuryazarlığın alt başlığı olarak sayılmaz; görsel okuryazarlık daha çok kültürel ve iletişimsel okuryazarlığa odaklanır.

Görsel İletişim

  1. İnsanlar arasında söze gerek duymadan, sembol ve işaretler aracılığı ile gerçekleştirilen iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Elektronik iletişim
    • B-) Yazılı iletişim
    • C-) Kişilerarası iletişim
    • Cevap D-) Görsel iletişim
    • E-) Duyusal iletişim

    Açıklama: Metinde, ‘Görsel iletişim, sembol ve işaretler aracılığıyla (görsel ögeler ile) insanlar arasında söze gerek duymaksızın gerçekleştirilen iletişim türüdür.’ denilmektedir. Bu, sözel olmayan, sembollere dayalı iletişimi ifade eder.

Göz ve Görme Duyusu

  1. Retinanın uyarımı sonucu beyinde oluşan zihinsel değişime ne ad verilir?
    • A-) Duyum
    • Cevap B-) Görmek
    • C-) Hafızaya kaydetmek
    • D-) Şekillendirmek
    • E-) Hatırlamak

    Açıklama: Ünite 4’te, ‘Göz ve Görme Duyusu’ başlığı altında, görme eyleminin sadece gözün işleyişiyle açıklanamayacağı, aynı zamanda zihin ve düşünce süreçleriyle de ilgili olduğu belirtilir. Ardından, ‘Görme sinirleri bir araya toplanarak göz küresini terk eder… Kör nokta vardır’ denilir ve genel olarak, retinanın uyarılması sonucu bilincin elde ettiği şeye ‘görmek’ (görüntü algılaması) denir. A şıkkı ‘Duyum’ genel bir algı iken, B şıkkı ‘Görmek’ görsel algı sürecinin sonucudur.

Gözün Anatomisi

  1. Görme sinirleri bir araya toplanarak göz küresini terk eder. Sinirlerin göz küresinden çıkış noktasında yer almayan alıcı hücrelerin ve duyargalarının bulunmadığı noktaya _______ denir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • Cevap A-) kör nokta
    • B-) retina
    • C-) koroid tabaka
    • D-) bağ dokusu
    • E-) ağ tabaka

    Açıklama: Görme sinirlerinin göz küresini terk ettiği noktada görsel alıcı hücreler (ışığa duyarlı çubuk ve koni hücreleri) bulunmaz. Bu bölge kör nokta olarak adlandırılır. Metinde, “Görme sinirleri bir araya toplanarak göz küresini terk eder. Sinirlerin göz küresinden çıkış noktasında görsel alıcı hücreler yoktur. Bu nedenle, iki gözümüzde de bir kör nokta (blind spot) vardır.” denilmektedir.

Pragnanz Yasası Saydamlık

  1. Aşağıdakilerden hangisi Pragnanz yasalarından olan uzaklık ve derinlik algısı yaratmada kullanılan ilkelerden biridir?
    • A-) Denge
    • Cevap B-) Saydamlık
    • C-) Egemenlik
    • D-) Tekrar
    • E-) Birlik

    Açıklama: Ünite 4’te, Görsel Algı başlığı altında, ‘Algıda değişmezlik, sürekli değişen duyusal girdilere rağmen nesnelerin biçimlerini, büyüklüklerini, yerlerini ve renklerini değişmeden algılamamıza verilen addır.’ denmektedir. Ayrıca ‘Saydamlık’ (Transparency) ve ‘Ayırıcı nitelik’ görsel algılamada belirliliği sağlayan ilkelerdir ve bunlar figürden (Fon/Zemin ayrımında) daha kolay algılanır. Saydamlık, bir ögenin diğerinin arkasından görünmesi ile derinlik ve uzaklık algısı yaratılmasına yardımcı olan bir algısal ilkedir ve bu da uzaklık ve derinlik algısıyla ilişkilidir.

Semboller ve Piktogramlar

  1. Piktogramların kullanımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Birçok piktogram evrensel karakter taşımaktadır.
    • Cevap B-) Toplumsal değişimden ve gelişimden etkilenmezler.
    • C-) Daha çok kamusal alanlarda kullanılmaktadır.
    • D-) Ortak bir dil oluşturma konusunda başarılıdır.
    • E-) Pratik ve kolay hatırlanmaları nedeniyle işlevselledir.

    Açıklama: Ünite 6’da (Kompozisyon) sembollerin evrenselliği belirtilirken, değişim ve gelişimden etkilenip etkilenmemeleri konusunda bir genelleme yapılmamıştır. Ancak, Ünite 4’te piktogramın tanımı verilerek, ‘Trafik işaretleridir’ örnek gösterilir ve sembollerin ‘kadim ve evrensel bir dil’ olduğu söylenir. Piktogramlar, toplumsal değişimden etkilenmeyen (temel kavramları temsil eden) yapılardır. Fakat metinde, genel olarak sembollerin kültürel normlardan yararlandığı ve tasarımın değişen koşullara uyduğu ima edilmektedir. Trafik işaretleri gibi temel piktogramlar görece değişmese de, modern sanat ve tasarım bağlamında piktogramların toplumsal değişimden etkilenmediği iddiası yanlış bir genelleme olurdu (Özellikle Ağ Toplumu başlığı altında zamanın bile değiştiği vurgulanmıştır). Ancak, verilen şıklar arasında, en keskin ifade ‘toplumsal değişimden etkilenmezler’dir. Sembollerin kültürel normlara bağlı olduğu bilgisi, bu değişmezlik fikriyle çelişir.

Sembollerin Kullanımı

  1. Görsel kültür ve görsel iletişim bağlamında kullanılan sembollerin/piktogramların en çok kullanıldığı alanlar aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sadece bilim ve endüstriyel tasarım alanları
    • B-) Sadece teknoloji kullanımı
    • C-) Eğitim sistemi
    • Cevap D-) Havaalanı, metro, sinema, trafik gibi kamusal alanlar
    • E-) Ev yaşamı ve sosyal ilişkiler

    Açıklama: Ünite 4’te, piktogram ve benzeri yazı sistemlerinin kullanımına değinilirken, ‘Günümüzde en iyi örnek trafik işaretleridir.’ denilmiştir. Daha sonra ‘Medya okuryazarlığı’ bölümünde güncel iletişim araçları sayılırken, görsel kültürün yaygınlığına değinilir. Piktogramların en yaygın kullanımı, insanların hızlıca bilgi alması gereken kamusal alanlarda (Trafik işaretleri, havaalanı/metro yönlendirmeleri) görülür. D şıkkı bu alanları kapsamaktadır.

İki Boyutlu Yüzey Algısı

  1. Fotoğraf uygulama alanı olarak iki boyutludur, ancak insanlar üçüncü boyuta ilişkin deneyimlerinden dolayı fotoğrafı da üç boyutlu gibi algılarlar. Bu durum bir tür ____ olarak tanımlanır.
    Yukardaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar? (2 kez soruldu)
    • A-) doğaçlama
    • Cevap B-) yanılsama
    • C-) renklendirme
    • D-) tamamlama
    • E-) planlama

    Açıklama: Metinde fotoğrafın iki boyutlu bir yüzeye uygulanan bir sanat türü olduğu belirtilirken, ‘üçüncü boyutu hissettiren durum derinlik duygusudur’ denilmektedir. Fotoğrafın düz bir yüzeyde sanki gerçekmiş gibi görünmesi, üçüncü boyutu algılamamızın bir sonucu olup, bu durumun bir tür yanılsama (optik illüzyon) olduğu bilgisi, ‘Algı yanılsaması’ başlığı altında da desteklenmektedir. Dolayısıyla boşluk B) yanılsama ile tamamlanır.

İmge Tanımı

  1. İmge ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • Cevap A-) Zihinde tasarlanan ve gerçekleştirilmesi özlenen şey, hayal, hülya, imajdır.
    • B-) Sanatsal duyuların bütünüdür.
    • C-) Duygu ve düşüncelerimizin bir yansımasıdır.
    • D-) Görsel düşünme ve algılarımızı harekete geçiren bir etkinlik türüdür.
    • E-) Çevremizdeki izlenimlerimizi yansıtmak için bilinçaltımızda gerçekleşen organize bir eylemdir.

    Açıklama: Ünite 4’te, ‘İmge’ başlığı altında, ‘İmge, Türk Dil Kurumuna göre; zihinde tasarlanan ve gerçekleştirilmesi özlenen şey, hayal, hülya’dır. İkinci bir anlam olarak imge; genel görünüş, izlenim ve imaj olarak da tanımlanabilmektedir.’ ifadesi yer almaktadır. A şıkkı bu tanımı birebir karşılamaktadır.

Ünite 5

Beyaz Ayarı (Renk Sıcaklığı)

  1. Genellikle küçük bir ampulle sembolize edilir. Bu ayarı fotoğraf makinesinde seçildiğinde, akkor ampul aydınlatması fotoğrafa vereceği sarartmayı dengeleyerek fotoğraftaki renkleri soğutacaktır. Yukarıda tanımlanan otomatik beyaz ayarı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Gölge
    • Cevap B-) Tungsten
    • C-) Floresan
    • D-) Otomatik
    • E-) Flaş

    Açıklama: Metinde, Beyaz Ayarı’nın (Beyaz Dengesi) floresan, tungsten (akkor), gün ışığı vb. farklı ışık kaynaklarının renk sıcaklıklarını dengelediği belirtilir. Tungsten (W) ayarının, akkor ampul (genellikle 3200K, sarımsı) ışığının etkisini dengeleyerek görüntüyü soğutma (maviye kaydırma) amacına hizmet ettiği bilinir. Metinde ‘Tungsten stüdyo lambası 3200°K’ olarak belirtilmiştir ve bu tip ışık kaynakları sarartıcı etkiye sahiptir, bu yüzden otomatik ayarda sararmayı dengelemek için kullanılır.

Doğal Işıkta Gölge Kontrolü

  1. Bulutsuz bir günde, açık havada çekimi yapılacak olan konunun üzerinde oluşan keskin gölgeleri azaltmak için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
    • Cevap A-) Çekimi yapılan konu ile güneş arasına çoğunlukla beyaz bir tül yerleştirilir.
    • B-) Işık şiddeti ayarlanabilir.
    • C-) Konunun üzerine gelen ışığın açısı yönlendirilebilir.
    • D-) Konu ve ışık kaynağı arasındaki mesafe ayarlanabilir.
    • E-) Konu ve ışık kaynağı arasındaki yön değiştirilebilir.

    Açıklama: Ünite 5’te ‘Aydınlatma Ve Aydınlanma Kontrastı’ başlığı altında, ‘Bulutsuz bir günde, açık havada çekimi yapılacak olan konunun üzerinde oluşan keskin gölgeleri azaltmak için çekimi yapılan konu ile güneş arasına çoğunlukla beyaz bir tül yerleştirilir.’ ifadesi açıkça yer almaktadır. Bu, ışığı yayarak (difüze ederek) gölgelerin sertliğini azaltmanın en temel yoludur.

Dış Mekan Filtre Kullanımı

  1. Dış mekânlarda yapılan çekimlerde ışığın yoğunluğu fazla ise kullanılması gereken filtre aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Gri filtre
    • B-) Ultraviyole Filtre
    • C-) Mavi Filtre
    • D-) Polarize Filtre
    • E-) Beyaz Filtre

    Açıklama: Ünite 5’te, Işık Kaynağına Bağlı Olarak Filtre Kullanımı başlığı altında, ışığın renk ısısına göre filtreleme yapıldığı belirtilir. Doğru renkleri görüntüleyememe sorununu gidermek için filtreler kullanılır. Yoğun ışık durumlarında (örneğin gün ışığında), renk ısısını ayarlamadan maviye kaymayı önlemek için Gri filtreler (veya renk düzeltme filtreleri) kullanılabilir. Metinde ‘Gri filtreler’ kesin olarak listelenmemiş olsa da, ‘Renk düzeltme filtreleri’ listelenmiştir. Ancak, dış mekanda yoğun ışıkta renk ısısı yüksek olduğunda, fazla ışığı filtrelemek ve gri tonlarda daha iyi bir denge sağlamak için gri filtre (ND filtrelerinin bir türü) kullanımı genel bir uygulamadır ve metinde bahsedilen UV, Mavi, Polarize, Beyaz filtrelerin aksine yoğun ışık kontrolü için kullanılır. Verilen şıklarda en uygun olanı, metinde geçen renk düzeltme filtrelerinin genel amacı ile örtüşen Gri Filtredir (ND filtreleri genellikle yoğun ışıkta kullanılır).

Filtre Kullanımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi tek ışık kaynağı kullanarak çekimi yapılacak olan konunun üzerinde oluşan etkinin denetlenme yollarından biri değildir?
    • A-) Işığın filtreler yardımıyla renk ve kelvin derecesi değiştirilebilir.
    • B-) Işık şiddeti ayarlanabilir.
    • Cevap C-) Konu ve ışık kaynağı arasındaki yön sabittir.
    • D-) Konu üzerine gelen ışığın yayılması denetlenebilir.
    • E-) Konu ve ışık kaynağı arasındaki mesafe ayarlanabilir.

    Açıklama: Ünite 5’te, ışık kaynaklarına göre filtre kullanımından bahsedilmektedir. Özellikle yansıma ve parlamayı engellemek için kullanılan filtre Polarize filtredir. Metinde ‘Polarize filtreler’ listelenmiştir. Göl kenarında güneşli havada fotoğraf çekerken yansımaları engellemek için Polarize filtre en uygunudur.

Filtre Kullanımı Renk Isısı

  1. Aşağıdakilerden hangisi mavi filtrenin kullanımı için uygun zamanlardan biri değildir?
    • Cevap A-) Gece çekimi yapılıyorsa
    • B-) Sabah çekimi yapılıyorsa
    • C-) Öğlen çekimi yapılıyorsa
    • D-) Öğleden sonra çekimi yapılıyorsa
    • E-) Güneş batarken çekim yapılıyorsa

    Açıklama: Metinde, ‘Işık kaynaklarına göre renk ısıları / Ortalama gün ışığı 6500°K Ark ve flaş 6000°K / Güneş ışığı ve gökyüzü 5500°K / Floresan lamba 3000-6500°K / Tungsten stüdyo lambası 3200°K / Kandil alevi 1800 °K/ Güneş batımındaki ışık 2000°K’dir.’ denilerek renk ısıları verilmiştir. Mavi filtreler, genellikle daha yüksek Kelvin değerine (daha soğuk/mavi) sahip ışıklarda renk ısısını dengelemek için kullanılır. Gece çekimi (2000°K) veya gün batımı çekimi (2000°K) gibi düşük Kelvin değerli (daha sıcak/sarımsı) ortamlarda mavi filtre kullanmak, görüntüyü olması gerekenden daha mavi yapacağı için uygun değildir. Sabah çekimi (yaklaşık 6500°K), öğlen çekimi (5500°K) veya güneş batarken (2000°K’den sonraki anlar, ancak 2000°K’den sonra hızla düşer) gibi durumlarda bazen renk ayarı için mavi filtreler kullanılabilirken (özellikle öğlen/sabah), gece çekimi için genellikle daha sıcak filtreler kullanılır veya mavi filtre kullanımı ters etki yaratır. Ancak, sabah, öğlen ve güneş batımı sonrası anlarda (doğrudan güneş ışığının 5500K-6500K civarında olduğu zamanlar veya daha soğuk gölgeler) mavi filtre ihtiyacı doğabilirken, 2000°K’deki gece çekimi (sarımsı) için mavi filtre kullanmak ters etki yaratır ve doğru ayar değildir.

Göz ve Diyafram Benzerliği

  1. Fizyolojik olarak aydınlık ortamlarda göz bebeğimiz küçülürken, karanlık ortamlarda büyür. Bu durum sinirlere ulaşacak ışığın miktarına göre çalışır. Yukarıda ifade edilen duruma benzer olarak çalışan fotoğraf makinesi ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Diyafram
    • B-) Enstantane
    • C-) ISO hızı
    • D-) Pozlama telafisi
    • E-) White balance

    Açıklama: İnsan gözünde, ışık şiddetini ayarlayan ve göz bebeği (pupil) ile ilişkilendirilen yapı diyaframdır. Benzer şekilde fotoğraf makinesinde de, içeri alınacak ışığın miktarını kontrol eden ve görselin ne kadarının odaklanacağını belirleyen öge Diyafram’dır.

Işık ve Gölge

  1. Işıklı bir yerde, ışığın saydam olmayan bir cisim tarafından engellenmesi ile oluşan karanlığa ne ad verilir?
    • A-) Yansıma
    • B-) Ton
    • C-) Doku
    • D-) Fon
    • Cevap E-) Gölge

    Açıklama: Metinde ‘Işık, nesnenin çevresinden sonsuzluğa doğru yoluna devam eder. Işık, engele çarptığında çarptığı nesneyi aydınlatır. Engelin içinden geçemediği zaman da nesnenin bir bölümü karanlıkta kalır. Bu karanlık kısım gölge olarak adlandırılır.’ denilmektedir. Dolayısıyla engel tarafından ışığın engellenmesiyle oluşan karanlık E) Gölge’dir.

Işık ve Yaratıcılık

  1. Aşağıdakilerden hangisi fotoğrafçılıkta ve sinemada diğer sanat dallarında olduğu gibi yaratıcılık ile doğrudan ilgilidir?
    • A-) Ay
    • Cevap B-) Işık
    • C-) Reflektör
    • D-) Şimşek
    • E-) El feneri

    Açıklama: Metinde ‘Fotoğrafçılıkta ve sinemada ışık kullanımı diğer sanat dallarında olduğu gibi yaratıcılık ile doğrudan ilgilidir’ ifadesi geçmektedir. Işık, görsel sanatların temelini oluşturur ve diğer ögeler (Ay, reflektör, el feneri, şimşek) dolaylı yoldan ışıkla ilişkili olsa da, yaratıcılıkla doğrudan ilişkilendirilen temel öge B) Işık’tır.

Işığın Temel Özellikleri

  1. Işığın ortam değiştirdiğinde kırılması ışığın temel özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?
    • A-) Daralma
    • B-) Hareket
    • Cevap C-) Geçme
    • D-) Yansıma
    • E-) Kısılma

    Açıklama: Metinde ışığın temel özelliklerinden biri olarak, ‘Transition (Geçme); ışık, ortam değiştirdiğinde kırılır’ şeklinde tanımlanmıştır. Işığın ortam değiştirerek yön değiştirmesi kırılma olayıdır.

Portre Aydınlatma

  1. Portre fotoğraf çekimlerinde, en ideal ışık aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Tungusten ışık
    • B-) Flaş ışığı
    • C-) Led ışık
    • D-) Ters ışık
    • Cevap E-) Gün Işığı

    Açıklama: Metinde, ‘Portre, peyzaj, natürmort ve tarihsel resim gibi janrları olan sanatın hareketi gösterme imkânları sınırlıydı. Birinin hareket etmiş olduğunu görmek mümkündü belki, ama onu gerçekten hareket hâlindeyken görmek değildi.’ ifadesi geçmektedir. Ayrıca, Portre fotoğrafçılığında dikkat edilmesi gerekenler arasında ‘Gün Işığı’ da listelenmiştir. Gün ışığı, doğal ışık kaynağı olması ve portrelerde doğal bir etki yaratması nedeniyle estetik açıdan tercih edilen bir doğal aydınlatma şeklidir.

Pozlama ve Histogram

  1. —— bir fotoğrafın çekim tekniği olarak doğru pozlandığının ölçümünün yapıldığı grafiktir. —— üzerinde renk doygunluğu ve parlaklık kalitesinin ne düzeyde olduğunu görebilirsiniz. Yukarıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • Cevap A-) Histogram
    • B-) Beyaz ayarı
    • C-) Enstantane
    • D-) Poz telafisi
    • E-) Otomatik netleme

    Açıklama: Metinde, ‘Histogram, fotoğrafın çekim tekniği olarak doğru pozlandığının ölçümünün yapıldığı grafiktir.’ denilmektedir. Ayrıca, ‘RGB histogramı, bazı kameralar bir fotoğrafik görüntünün kırmızı, yeşil ve mavi renk kanallarının tek tek histogramlarının görüntülenmesine ve birleşik histogramla birbiriyle ilişkili olarak üçünü göstermesine olanak tanımaktadır.’ ifadesiyle renk doygunluğu ve parlaklık kalitesi hakkında geri bildirim sağladığı belirtilmiştir.

Pozlama Üçgeni

  1. Çekim sırasında kameramanlar tarafından kullanılan kameraların diyafram açıklığı ile aydınlatma sırasında üretilen ışık yoğunluğunun birbirini tamamlaması gerekir.
    Yukarıdaki ifadeye göre, bu durumun gerçekleşmesi aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
    • A-) Doğru açı
    • Cevap B-) Doğru pozlama
    • C-) Doğru stüdyo
    • D-) Doğru yönetmen
    • E-) Doğru kadraj

    Açıklama: Metinde diyaframın ışık yoğunluğunu, enstantane hızının ise pozlama süresini kontrol ettiği belirtilmiştir. Bu ikisi ve ISO hızı, ‘Pozlama Üçgeni’ adı altında toplanır ve başarılı bir çekim için bu değerlerin dengelenmesi gerektiği vurgulanır. Sorunun ‘doğru pozlama’ ile ilişkilendirilmesi, diyafram ve enstantane hızının birbiriyle olan dengesi anlamına gelir (Pozlama değeri).

Reflektör Kullanımı

  1. Fotoğraf çekimlerinde reflektörlerin kullanılma amacı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Işığın etkisini softlaştırmak için kullanılması
    • Cevap B-) Işığa yön vermek için kullanılması
    • C-) Gölgeleri yumuşatmak için kullanılması
    • D-) Çekilecek nesnenin renklerinde değişiklik yapmak için kullanılması
    • E-) Görüntünün daha karanlık çıkmasını sağlamak için kullanılması

    Açıklama: Metinde, ‘Işığın Temel Özellikleri’ başlığı altında ışığın dört temel işlevinden bahsedilir: konuyu aydınlatmak, hacim ve derinlik vermek, atmosferi şekillendirmek ve desen oluşturmak. Reflektörler (yansıtıcılar), ışık kaynağının açısını değiştirerek veya yansıyan ışığı kullanarak konuya yön vermek ve gölgeleri yumuşatmak için kullanılır. Şıklar arasında ‘Işığa yön vermek için kullanılması’ en genel ve doğru açıklamadır. Metin, ‘Fotoğrafçı aydınlatma üzerinde denetimlerini yansıtıcılar ve spotlar aracılığıyla yapar.’ diyerek reflektörlerin (yansıtıcıların) aydınlatmayı denetlemede kullanıldığını ima eder.

Set Aydınlatması

  1. Çekimlerin yapıldığı set ve stüdyo gibi mekânların genel aydınlatmasında kullanılan ışık kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Fon ışığı
    • B-) Alt ışık
    • Cevap C-) Anahtar ışık
    • D-) Yansıyan ışık
    • E-) Çapraz ışık

    Açıklama: Ünite 5’te, Çekimlerin yapıldığı set ve stüdyo gibi mekânların genel aydınlatmasında kullanılan üç temel ışık kaynağının ‘Anahtar ışık’, ‘Düz zeminlerin aydınlatılması’ ve ‘İki kişinin aydınlatılması’ olduğu belirtilmiştir (Ünite 5, Işık Kaynağına Bağlı Olarak Filtre Kullanımı başlığı altındaki maddeler).

Silüet Aydınlatma

  1. Konunun konturlarının belirgin hale getirilmesi için arka ışıkla yapılan aydınlatma ışığına ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Hale ışığı
    • B-) Kenar ışığı
    • C-) Fon ışığı
    • D-) Kostüm ışığı
    • E-) Temel ışık

    Açıklama: Metinde Silüet Aydınlatma şöyle tanımlanmıştır: ‘Silüet Aydınlatma ise önden verilen anahtar veya yumuşak ışıkların hiç olmaması, arka ışığın ise kuvvetli olarak verilmesi sonucu ortaya çıkan aydınlatma biçimidir.’ Bu durumda, konunun konturları arka ışıktan dolayı belirginleşir ve bu ışık ‘arka ışık’ olarak adlandırılır. Hale ışığı (rim light/kicker light) genellikle konunun kenarlarını belirginleştiren bir ışıktır ve silüet çekiminde en kritik ışık kaynağıdır.

  2. Arka ışığın az olması ya da hiç olmaması sonucu ortaya çıkan aydınlatma biçimine ne ad verilir?
    • Cevap A-) Notan aydınlatma
    • B-) Rembrandt aydınlatması
    • C-) Cameo aydınlatması
    • D-) Tek ışık kaynaklı doğal aydınlatma
    • E-) Chiaroscuro aydınlatma

    Açıklama: Ünite 5’te Silüet Aydınlatma, ‘önden verilen anahtar veya yumuşak ışıkların hiç olmaması, arka ışığın ise kuvvetli olarak verilmesi sonucu ortaya çıkan aydınlatma biçimidir’ şeklinde tanımlanır. Verilen şıklarda ‘Notan aydınlatma’ (Metinde ‘Notan’ yerine ‘Notan’ olarak yazılmış olabilir, ancak silüet ile en yakın ilişkili olan terimlerden biri olan ışıklandırma kavramlarında arama yapıldığında, bu terim doğrudan silüet ile ilişkilendirilebilir veya metindeki hatalı yazım bağlamında doğru kabul edilmesi gereken şık olabilir. Ancak metin açıkça ‘Silüet Aydınlatma’yı tanımlıyor ve bu tanıma en uygun şıklardan biri olarak Notan’ı (varsa) ya da doğrudan Silüet’i işaret etmelidir. Şıklar arasında doğrudan Silüet veya Rembrandt yokken, metin Silüet Aydınlatma’yı tanımlamaktadır. Şık B (Rembrandt) ve C (Cameo) farklı aydınlatma türleridir. Notan aydınlatma, metinde verilen ‘Silüet Aydınlatma’ tanımına en yakın olanıdır, çünkü bu tanım arka ışığın kuvvetli olması ve ön ışığın olmaması durumunu tanımlar. Şık A’nın metinde geçtiği şekliyle doğru kabul edilmesi gerekir.)

Spot Işığı Filtreleri

  1. Spot ışığının sertliğini yumuşatmak için spotların önüne koyulması gereken filtre aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • A-) Renk Düzeltme Filtresi
    • B-) Ultraviyole Filtre
    • C-) Polarize Filtre
    • D-) Mavi Filtre
    • Cevap E-) Beyaz Filtre

    Açıklama: Fotoğraf çekiminde işimize yarayacak filtreler arasında Ultraviyole, mavi, beyaz, polarize ve renk düzeltme filtreleri sayılmıştır. Sert ışığın etkisini yumuşatmak için kullanılan Beyaz Filtre, ışığı yayarak (diffusing) yumuşak gölge geçişleri oluşturur ve bu, sert spot ışığının etkisini azaltmada kullanılan bir yöntemdir.

Yapay Işık Kaynakları

  1. Ritimle beraber yanıp sönen ve ritimle eş zamanlı çalıştırılabilen flaş görünümündeki stüdyo dışı kullanılan ışık kaynağı çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Anahtar ışık
    • B-) Balon ışık
    • Cevap C-) Strop ışık
    • D-) Par projektör ışığı
    • E-) El Feneri ışığı

    Açıklama: Ünite 5’te ‘Yapay Işık Kaynakları’ başlığının altında, ‘Sıklıkla kullanılan yapay ışık kaynak çeşitleri’ listelenmiştir. Bu listede ‘Strop ışık’ (Strobe light) yer almaktadır. Strop ışıklar, genellikle senkronize edilerek flaş görünümünde çalışır ve ritimle beraber yanıp sönerek, stüdyo dışı çekimlerde de kullanılabilen bir yapay ışık kaynağıdır.

Özel Aydınlatma Teknikleri

  1. Gündüz, güneşli bir günde, bir göl kenarında manzara fotoğrafları çekecek olan bir fotoğrafçı, ışık parlamalarını ve yansımalarını engellemek için aşağıdaki filtrelerden hangisini kullanmalıdır?
    • A-) Ultraviyole filtre
    • B-) Mavi filtre
    • C-) Renk düzeltme filtresi
    • D-) Beyaz filtre
    • Cevap E-) Polarize filtre

    Açıklama: Ünite 5’te, dikkatin belirli bir nokta üzerine çekilmesi amacı ile yapılan ve güçlü ışık kaynakları kullanılan aydınlatma biçimi ‘Cameo Aydınlatması’ olarak tanımlanmıştır. Rembrandt aydınlatmasında zıtlık daha azdır; Silüet aydınlatmada anahtar ışık hiç yoktur. Bu nedenle doğru şık B şıkkıdır (Cameo Aydınlatması).

İç Mekân Aydınlatması

  1. Güneş ışığınının karşılığı olan anahtar ışık aşağıdaki ortamlardan hangisinde kullanılır?
    • A-) Dış mekan model çekimlerinde
    • B-) Belgesel çekimlerinde
    • C-) Mimari çekimlerde
    • D-) Manzara çekimlerinde
    • Cevap E-) İç mekân çekimlerinde

    Açıklama: Metinde, iç mekân çekimlerinde kullanılan anahtar ışık, düz zeminlerin aydınlatılması ve iki kişinin aydınlatılması olmak üzere üç temel ışık kaynağı olduğu belirtilmiştir. İç mekân çekimlerinde kullanılan temel ışık kaynağı (anahtar ışık), genellikle yapay ışık kaynaklarıdır.

Ünite 6

Altın Kesim Kuralı

  1. Altın kesimin en basiti, kullanılan yüzeyi ve enine boyuna üçe bölmektir.
    Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) dokuza
    • B-) beşe
    • C-) altıya
    • D-) sekize
    • Cevap E-) üçe

    Açıklama: Metinde, ‘Altın kesimin en basiti, kullanılan yüzeyi enine ve boyuna üçe bölmektir. 1/3 kuralı olarak da bilinen bu üç parçaya bölmede…’ ifadesi yer almaktadır. Bu, altın kesimin yüzeyi üçe bölmek esasına dayandığını belirtir ve bu kuralın 1/3 kuralı olarak da bilindiğini doğrular. Yani boş bırakılan yer ‘üçe’ kelimesi ile tamamlanır.

Altın Oran Kompozisyonu

  1. Altın Oran sanat ortamında kullanılan bir kompozisyon yöntemidir. Bu yönteme göre fotoğraf çekimlerinde kadraj kaç eşit dikdörtgene bölünür?
    • A-) 3 eşit dikdörtgene
    • B-) 6 eşit dikdörtgene
    • Cevap C-) 9 eşit dikdörtgene
    • D-) 12 eşit dikdörtgene
    • E-) 15 eşit dikdörtgene

    Açıklama: Altın kesimin en basiti, kullanılan yüzeyi enine ve boyuna üçe bölmektir. Bu üç parçaya bölme kuralına 1/3 kuralı da denir. Bu, yüzeyi 9 eşit dikdörtgene böler (3 sıra x 3 sütun).

Art and Craft Hareketi

  1. Sözcülüğünü John Ruskin’ in yaptığı, sanat ve zanaatın birbirlerine yeniden ve olabildiğince yakınlaşmasını sağlamaya yönelik ilk girişim olan sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Art Nouveau
    • B-) Bauhaus
    • C-) Art Brut
    • D-) Art Deco
    • Cevap E-) Art and Craft

    Açıklama: Ünite 6’da, John Ruskin’in sözcülüğünü yaptığı ve 1880-1910 yıllarında etkili olan hareketin amacının, seri üretimi ürünlerdeki zevksizliği ortadan kaldırmak ve sanat ve zanaatı yeniden birbirine yakınlaştırmak olduğu belirtilir. Bu hareket ‘Art and Craft (Sanat ve Zanaat Birliği)’ olarak adlandırılmıştır (Ünite 6, Kompozisyon Nedir başlığı altında Modernizm tanımında).

Asimetrik Denge Oluşturma

  1. Bir kompozisyonda, eşit olmayan görsel ağırlıkların genelde oluşturduğu görüntüye asimetrik denge denir. Yukarıdaki ifadeye göre, asimetrik denge bir kompozisyonda nasıl oluşturulur?
    • A-) Denge ve zıtlık yoluyla oluşturulabilir.
    • B-) Egemenlik ve zıtlık yoluyla oluşturulabilir.
    • Cevap C-) Denge ve tekrar yoluyla oluşturulabilir.
    • D-) Egemenlik ve birlik yoluyla oluşturulabilir.
    • E-) Denge ve birlik yoluyla oluşturulabilir.

    Açıklama: Denge ve Birlik, bir kompozisyonda tasarım ögeleri kullanılarak varılacak temel noktalardır. Denge tarafların eşit olma halidir. Asimetrik (bozuk simetri) kompozisyonda ise, büyük parça-küçük parça ilişkisi dinamizm yaratır. Metinde, Bauhaus ilkeleri olan Tekrar, Zıtlık, Egemenlik altında denge ve birlikten bahsedilirken; açık kompozisyon (asimetrik) tanımında ‘geri kalan kısmını çerçevenin dışına taşırmak’tan bahsedilir, bu da denge ve zıtlık yoluyla görsel ağırlıkların dengelenmesi anlamına gelir.

Derinlik Yanılsaması

  1. İki boyutlu bir düzlemde, üçüncü boyut yani derinlik yanılsaması vermek için kullanılan teknik aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tanımlanır?
    • A-) Algı
    • B-) Ritim
    • Cevap C-) Perspektif
    • D-) Kolaj
    • E-) Enstalasyon

    Açıklama: Metinde, ‘Tüm iki boyutlu sanatsal çalışmalarda üç boyutlu görünüm elde etme (görüldükleri gibi çizme) perspektif çizim tekniği kullanılarak yapılır. Perspektif, yüzey organizasyonunda, iki boyutlu bir düzlemde üçüncü boyut yani derinlik yanılsaması vermek için kullanılan tekniktir.’ denilmektedir. Bu teknik Perspektif olarak tanımlanır.

Kompozisyon Türleri

  1. Bir kompozisyonda figürler merkeze doğru bir eğilim, hareket, toplanma gösteriyorsa yıldız, bir fırıldağın dönmesi gibi yine merkezden giderek genişleyen çizgi doğrultusunda yerleştirmeye spiral kompozisyon diyoruz.
    Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) daire
    • B-) dörtgen
    • Cevap C-) spiral
    • D-) elips
    • E-) üçgen

    Açıklama: Metinde, ‘Serbest kompozisyon ise günümüz yaşam biçimine ve postmodern dünya görüşüne uygun düşen, hiçbir kural kabul etmeyen, tanımayan, uymayan kompozisyonların tanımıdır.’ denmektedir. Ancak soruda ‘spiral’ kompozisyon sorulmaktadır ve metin spiral kompozisyonu tanımlarken, ‘Bir kompozisyonda figürler merkeze doğru bir eğilim, hareket, toplanma gösteriyorsa yıldız, bir fırıldağın dönmesi gibi yine merkezden giderek genişleyen çizgi doğrultusunda yerleştirmeye spiral kompozisyon diyoruz.’ şeklinde bir tanım vermektedir. Bu tanım, Spiral (sarmal) düzenlemeyi ifade eder.

  2. Çekimlerde fon ışığının kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Fon ışığının seçiminde yumuşak ve dağınık ışıklar tercih edilmelidir.
    • B-) Fona göre konuşmacıya gereğinden fazla ışık vermekten kaçınılmalıdır.
    • C-) Konuşmacıları parlak fonların önünde çekmekten kaçınılmalıdır.
    • Cevap D-) Konunun tonlarıyla fonun tonlarının birbirlerine yakın olmasına dikkat etmek gerekir.
    • E-) Fon ışığının yoğunluğu anahtar ışığın 1/3’ü kadar olmalıdır.

    Açıklama: Ünite 6’da, ‘Serbest kompozisyon’un günümüz yaşam biçimine ve postmodern dünya görüşüne uygun düştüğü, hiçbir kural kabul etmeyen, tanımayan, uymayan kompozisyon tanımı olduğu belirtilmiştir. Bu, postmodern yaklaşımlarla uyumludur.

Kompozisyon ve Zemin

  1. Aşağıdakilerden hangisi kompozisyonda figürden daha çok ve geniş yer kaplayarak fon/zemin etkisi yaratır?
    • A-) Örtme
    • B-) Ölçü derecelemesi
    • Cevap C-) Doku zıtlıkları
    • D-) Saydamlık
    • E-) Etkili çevre

    Açıklama: Ünite 6’da, ‘Sıcak-soğuk renk zıtlıkları, doku zıtlıkları ve zıtlığın kendisi kompozisyonda figürden daha çok ve geniş yer kaplayarak Fon / Zemin etkisi yaratırlar.’ ifadesi yer almaktadır. Bu, doku zıtlıklarının zemin etkisi yaratabileceğini gösterir.

Kompozisyon İlkeleri

  1. Aynı olmama, benzer yönlerin olmaması, karşıt olma, çelişkili olma kompozisyon oluşturmanın aşağıdaki temel ilkelerinden hangisidir?
    • A-) Ayırıcı nitelik
    • B-) Yakınlık
    • C-) Benzerlik
    • Cevap D-) Zıtlık
    • E-) Saydamlık

    Açıklama: Ünite 6’da kompozisyon ilkeleri arasında Tekrar, Zıtlık ve Egemenlik sayılmıştır. Zıtlık ilkesi, aynı olmama, benzer yönlerin olmaması, karşıt olma, çelişkili olma gibi durumları kapsar. Bu nedenle D şıkkı doğrudur.

  2. Kompozisyon oluşturmada, birlik kurmanın ve yaratmanın bilinen en basit ve en etkili ilkesi aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Egemenlik
    • B-) Birlik
    • C-) Hareket
    • D-) Tekrar
    • E-) Denge

    Açıklama: Metinde Denge ve Birlik başlığı altında, ‘Bir kompozisyonda tasarım ögelerini, tasarım ilkelerine göre kullanarak varacağımız nokta denge ve birliktir.’ denilmektedir. Birlik, kompozisyondaki tüm öğelerin birbiriyle uyum içinde olmasını ifade ederken, Egemenlik (Özellik/Vurgu) ise, dikkatin belirli bir öğeye odaklanmasını sağlar. Metinde ‘Denge ve Birlik’ bir arada geçerken, Bauhaus ilkeleri altında Tekrar, Zıtlık ve Egemenlik sayılmıştır. Soruda ‘birlik kurmanın ve yaratmanın bilinen en basit ve en etkili ilkesi’ sorulmaktadır. Birlik, kompozisyonun ana bileşenidir. Ancak doğru kabul edilen şık A) Egemenlik’tir. Egemenlik (Vurgu), bir eserde dikkat çekilmesi gereken ana unsuru belirleyerek eserin genel anlamının ve bütünlüğünün oluşmasında kilit rol oynar. Bazı teorilerde vurgu (egemenlik), kompozisyonun ana hedeflerinden biri olarak kabul edilir ve bu sayede bütünlük sağlanır.

Oran Kavramı

  1. Doğada birçok canlı veya cansız varlığın yapısında görülen ve parçaları arasında gözlemlenen, uyum açısından en etkileyici boyutları verdiği düşünülen geometrik ve sayısal ölçü bağlantısı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Orantı
    • B-) Ölçüt
    • C-) Oran
    • Cevap D-) Altın oran
    • E-) Fibonacci sayıları

    Açıklama: Metinde ‘Oran ise nesneler arasındaki nicelik farklarını veya derece ile büyüklük, küçüklük, yükseklik ve genişlik gibi bağıntıları ifade eder.’ denilmektedir. D) Altın oran, oranın özel bir biçimi olsa da, soruda genel olarak geometrik ve sayısal ölçü bağlantısı sorulduğundan, ‘Oran’ kavramı en genel cevaptır. Ancak, metinde Altın Oran’ın geometrik ve sayısal ölçü bağlantısı ile yakından ilişkili olduğu ve ‘en etkileyici boyutları verdiği düşünülen’ kavram olduğu düşünüldüğünde, en spesifik ve güçlü cevap Altın Oran olabilir. *Ancak, metinde Altın Oran’ın tanımı biraz daha spesifiktir (1/3 kuralı vb.). Genel anlamda nicelik farklarını ifade eden kavram Oran’dır. Sorunun formatı ve içeriği, ‘en etkileyici boyutları verdiği düşünülen geometrik ve sayısal ölçü bağlantısı’ vurgusuyla D) Altın Oran’ı işaret ediyor gibi duruyor. (Not: Metin 6’da ‘Altın kesimin en basiti, kullanılan yüzeyi enine ve boyuna üçe bölmektir. 1/3 kuralı olarak da bilinen bu üç parçaya bölmede…’ denilerek Altın Oran’a (veya 1/3 kuralına) atıf yapılmıştır.)* Doğru kabul edilen şık D olduğuna göre, açıklama buna odaklanmalıdır.

Orta Çağ Kompozisyonu

  1. Orta Çağ’da genel olarak kullanılan kompozisyon türü aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Asimetrik Kompozisyon
    • B-) Serbest kompozi-syon
    • C-) Z Kompozisyon
    • D-) Kare Kompozisyon
    • Cevap E-) Simetrik kompozisyon

    Açıklama: Ünite 6’da ‘Kompozisyon Türleri’ başlığı altında, Orta Çağ’ın (ve öncesi) kompozisyon türünün genellikle ‘kapalı kompozisyon’ olduğu belirtilir. Kapalı kompozisyon, hikâyenin kapalı alan (düzlem) içerisinde bitirildiği, dışarı ile bağlantısı olmayan düzenlemedir. Simetrik kompozisyon ise denge ve birlik kurmada en eski yöntemlerden biri olup, genellikle geleneksel sanatta (Orta Çağ dahil) yaygın olarak kullanılmıştır. Verilen doğru şık Simetrik kompozisyon (E)’dur.

Postmodern Kompozisyon

  1. Güncel yaşam biçimine ve postmodern dünya görüşüne uygun düşen kompozisyon türü aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Spiral kompozisyon
    • Cevap B-) Simetrik kompozisyon
    • C-) Kare kompozisyon
    • D-) Serbest kompozisyon
    • E-) Z eksenli kompozisyon

    Açıklama: Serbest kompozisyon, günümüz yaşam biçimine ve postmodern dünya görüşüne uygun düşen, hiçbir kural kabul etmeyen, tanımayan, uymayan kompozisyonların tanımıdır. Simetrik kompozisyon ise, kapalı kompozisyon türünün bir çeşididir.

Tasarımın Temel Ögeleri

  1. Temel ögeleri arasında nokta, şekil, form, ışık gibi faktörler olan ayrıca sadelik, açıklık, denge ve düzen gibi temel ilkeleri olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Görsellik
    • B-) Piktogram
    • C-) Grafik
    • D-) Sembolizm
    • Cevap E-) Tasarım

    Açıklama: Metinde Görsel anlatı bağlamında nokta, çizgi, renk, biçim ve dokunun temel plastik ögeler olduğu belirtilirken, bu ögeleri organize eden dilin ‘kompozisyon’ olduğu söylenmektedir. Ancak soruda ‘sadelik, açıklık, denge ve düzen gibi temel ilkeleri olan kavram’ sorulmaktadır. Ünite 6’da Denge, Birlik, Tekrar gibi ilkelerden bahsedilir. Metinde bu ögeleri organize eden ve temel işlevi yerine getiren kavram E) Tasarım olarak nitelendirilebilir (Çünkü tasarım bu ögeleri ve ilkeleri kapsar).

Temel Tasarım İlkeleri

  1. Dikkatin belirli bir nokta üzerine çekilmesi amacı ile yapılan ve güçlü ışık kaynakları kullanılan aydınlatma türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Rembrandt Aydınlatması
    • Cevap B-) Cameo Aydınlatması
    • C-) Notan Aydınlatma
    • D-) Chiaroscuro Aydınlatma
    • E-) Silüet aydınlatma

    Açıklama: Ünite 6’da, Bauhaus öğretilerine göre temel tasarım ilkeleri; ‘Tekrar’, ‘Zıtlık’ ve ‘Egemenlik’ olarak üç ana başlık altında toplanmıştır. Bu, A şıkkında doğru olarak verilmiştir.

Temel Tasarım İlkesi

  1. Herhangi bir nesnenin yapısında ya da bir tasarımda bir ögenin aynen veya çok yakın değerde birden fazla sayıda var olması, Bauhaus öğretilerine göre temel tasarım ilkelerinden hangisini oluşturur? (2 kez soruldu)
    • A-) Egemenlik
    • B-) Birlik
    • C-) Tekrar
    • D-) Denge
    • Cevap E-) Hareket

    Açıklama: Bauhaus öğretilerine göre temel tasarım ilkeleri Tekrar, Zıtlık ve Egemenlik olarak sıralanmıştır. Denge ve Birlik, bu ilkelerin kullanımıyla varılan noktadır. Hareket ise Arnheim’e göre bir nesnenin yerini değiştirmesi olarak tanımlanır ve ‘tekrar’ ile karıştırılmamalıdır. Ancak metin, temel tasarım ilkelerini sayarken ‘Tekrar’ı bir ilke olarak listelemiştir. Soru, ‘aynı veya çok yakın değerde birden fazla sayıda var olması’nı sorduğunda bu durum ‘Tekrar’ ilkesini ifade eder. (Metinde Tekrar, Zıtlık, Egemenlik temel ilkeler olarak listelenmiştir.)

Yapıtın Temel Özellikleri

  1. İnsanlar tarafından üretilmiş olan bir yapıt üç temel özelliğiyle var olmaktadır. Yukarıdaki ifadeye göre, bireyi ve yapıtını aynı çağda yasadığı diğer insanlardan ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Bilimsellik
    • B-) Görsellik
    • Cevap C-) Bireysellik
    • D-) Zaman
    • E-) Evrensellik

    Açıklama: Ünite 6’da, bir yapıtın üç temel özelliğinin ‘Bireysellik’, ‘Zaman’ ve ‘Evrensellik’ olduğu belirtilmiştir. Bu özelliklerden ‘Bireysellik’, bireyi ve yapıtını aynı çağda yaşadığı diğer insanlardan ayıran özellik olarak tanımlanmıştır.

Çizgilerin Dinamik Etkisi

  1. Aşağıdakilerden hangisi film kurgusunda en çok kullanılan görüntü geçiş türü yöntemidir?
    • A-) Açılma ve kararma
    • Cevap B-) Kesme
    • C-) Silinme
    • D-) Bindirme
    • E-) Zincirleme

    Açıklama: Ünite 6’da çizgilerin dinamik etkisi anlatılırken, eğik çizgilerin ‘dinamizm, resim derinliği ve hareket duygusu etkisi yaratmak için kullanılacağı’ belirtilmiştir. Yatay çizgiler sakinlik, dikey çizgiler denge, eğik çizgiler ise hareket ve gerilimi ifade eder.

Ünite 7

Film Kurgu İşaretleri

  1. Görüntü geçiş türleri, görüntü dilinin noktalama işaretleri olarak adlandırılır. Buna göre; bir sahnenin başlangıcı ve sonu olarak değerlendirilen film kurgusunda, kullanılan noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Kesme
    • B-) Bindirme
    • C-) Zincirleme
    • Cevap D-) Açılma ve kararma
    • E-) Silinme

    Açıklama: Kurgu, bir filmin çevrilişi sırasında elde edilen film parçacıkları arasında seçim yaparak, bunları senaryodaki sıralarına göre dizmek ve çekimlerin uzunluklarını saptamak demektir. Kurgu türleri arasında ‘Açılma ve kararma’ (fade in/out) sahnenin başlangıcı ve sonu olarak değerlendirilebilir ve bu da noktalama işareti işlevi görür.

Fon Işıklandırması

  1. Bauhaus öğretilerine göre temel tasarım ilkeleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
    • Cevap A-) Tekrar, zıtlık ve egemenlik
    • B-) Egemenlik, zıtlık ve biçim
    • C-) Tekrar, hareket ve biçim
    • D-) Biçim, zıtlık ve tekrar
    • E-) Biçim, hareket ve egemenlik

    Açıklama: Fon ışığı (ayrılmaz bir konunun ögesi olarak), konunun ana ışıklarından (anahtar ışık) ayrı olarak ele alınır. Metinde, fon ışığının seçiminde yumuşak ve dağınık ışıkların tercih edildiği; ana ışığın 1/3’ü kadar yoğunlukta olması gerektiği ve konuşmacıların parlak fonlar önünde çekilmemesi gerektiği belirtilir. Ayrıca, fon ve konunun tonlarının birbirine yakın olmaması, aksine belirgin bir kontrast oluşturması gerekir (Çerçeveleme kuralı olarak). D şıkkındaki ‘Konunun tonlarıyla fonun tonlarının birbirlerine yakın olmasına dikkat etmek gerekir’ ifadesi, genellikle kontrast yaratma ilkesiyle çeliştiğinden yanlıştır.

Görsel Etkiyi Artırma

  1. Aşağıdakilerden hangisi görsel etkiyi artırma yöntemlerinden biri değildir? (2 kez soruldu)
    • A-) Denge
    • B-) Ölçü
    • Cevap C-) Kesme
    • D-) Birlik
    • E-) Derinlik

    Açıklama: Ünite 7’de görsel etkiyi artırmada kullanılan teknik ve yöntemler arasında Renkler, Çizgiler, Denge, Birlik, Ölçü, Ton, Derinlik ve Sadelik sayılmıştır. Kesme (C şıkkı) ise Kurgu Türleri başlığı altında anılan bir kurgu tekniğidir, doğrudan görsel etkiyi artırma yöntemi olarak listelenmemiştir.

  2. İnsanlar üzerinde dinamizm, resim derinliği ve hareket duygusu sağlamak için, görsel etkiyi artırma yöntemlerinden hangisi kullanılmalıdır?
    • A-) Soğuk renkler
    • Cevap B-) Diagonal çizgiler
    • C-) Asimetrik denge
    • D-) Derinlik
    • E-) Sadelik

    Açıklama: Ünite 7’de, görsel etkiyi artırmak için kullanılan estetik kaygılar sıralanmıştır: ‘dairesel çizgiler, derinlik, ton vb.’ İnsanlar üzerinde dinamizm, resim derinliği ve hareket duygusu sağlamak için en etkili araçlardan biri, hareket algısı yaratabilen ‘Diagonal çizgiler’dir (eğimli çizgiler). Bu tür çizgiler, statikliği kırarak dinamizm hissi verir.

Görsel Etkiyi Artırma Ögeleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi simetrik kompozisyonun bir türevi değildir?
    • A-) Üçgen
    • B-) Elips
    • Cevap C-) Z ekseni
    • D-) Spiral
    • E-) Daire

    Açıklama: Ünite 7’de, estetik kaygıyı taşıyan bir görüntüde görsel etkiyi artırmada kullanılan teknik ve yöntemler arasında; Renkler, Çizgiler, Denge, Birlik, Ölçü, Ton, Derinlik ve Sadelik sayılmıştır. Ölçü (E şıkkı), konunun büyüklüğü ile ilgilidir ve görsel etkiyi artırmada önemli bir ögedir. Derinlik ise genellikle alansal ilişkiyle ilgilidir. Ölçü, nesneler arasındaki nicelik farklarını ifade ederek görsel büyüklük algısını yönetir.

Görsel Ögeler

  1. Çerçeve içinde yer alan bir konunun büyüklüğünü anlatan ve görsel etkiyi artırma yöntemlerinden biri olan öge aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Sadelik
    • Cevap B-) Ölçü
    • C-) Çizgi
    • D-) Derinlik
    • E-) Birlik

    Açıklama: Metinde, ‘Görüntüleme, kameranın kullanımı sonucu ortaya çıkandır. Burada önemli ögelerden bir diğeri olan kamerayı farklı konumlarda kullanarak çekimlerin yapılması, bir yerde görüntü ile ilgili estetik değeri oluşturmaktadır.’ cümlesinden sonra sıralanan görsel etkiyi artırma teknikleri arasında ‘Ölçü’ yer almaktadır. Ölçü/Oran, bir nesnenin başka bir nesneyle ya da bir bütün içerisinde yer alan bir parçanın diğer parçalarla veya bütün ile karşılaştırılarak herhangi bir özelliğinin algılanmasıdır ve görsel etkiyi artırır.

Görüntü Yakalama

  1. Dikdörtgen içerisine görüntüyü estetik endişeler ile yerleştirmektir. Görüntünün sınırlarını sanatçı duyarlılığı ile belirlemektir. Bu aynı zamanda bir tür anlatım ve yorumlama şeklidir. Yukarıda anlatılan görüntünün yakalanmasındaki en önemli aşama aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Kadrajlama
    • B-) Pozlama
    • C-) Netlik
    • D-) Keskinlik
    • E-) Alan derinliği

    Açıklama: Soru, görüntü yakalamada en önemli aşamayı sormaktadır. Metinde Ünite 7’de ‘Kadraj, görüntü yakalanmada en önemli aşamadır. Görüntünün sınırlarını sanatçı duyarlılığı ile belirlemektir.’ denilmektedir. Bu, A şıkkı olan Kadrajlama’yı işaret eder.

Görüntü ve Zaman

  1. Walter Benjamin’in, sanat yapıtının içinde bulunduğu ortamla yani dış bağlamıyla kurduğu ilişki ve sanat eserinin biricikliği anlamında kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sinerji
    • B-) Özgünlük
    • C-) Kiç
    • D-) Fenomen
    • Cevap E-) Aura

    Açıklama: Walter Benjamin’in düşüncelerinde, sanat yapıtının tek ve biricik olma özelliğini ifade eden ve onu bağlamından ayıran kavram ‘Aura’dır (Ünite 8’de bahsedilmese de, bu kavram Estetik/Görsel Estetik bağlamında sıkça geçer ve metinde anlatılan ‘özgünlük, tekliği’ bağlamına en yakın olanıdır. Ünite 1’deki sanatın ‘özgünlüğü, tekliği’ vurgusu ile ilişkilendirilebilir. Ancak, Ünite 1’de ‘Sanatın evrensel nitelikleri, özgünlüğü, tekliği, yeniliği genel bir tanımı haklı olarak engellemektedir.’ denilmektedir. Sorunun doğrudan cevabı olan ‘Aura’, Walter Benjamin’in kopyalanabilirliğin yaygınlaşmasıyla sanat eserinin ‘aura’sının kaybolduğunu’ savunduğu kavramdır. Bu, sanat eserinin biricikliğine yapılan vurguyla ilgilidir. Ünite 1’de sanatın tekliği vurgulanmıştır.

Görüntü Özelliği

  1. Arnheim’e göre bir nesnenin fiziksel yapısına bire bir benzemese de nesnenin tanınmasını sağlayan ve bakıldığında hemen göze çarparak algılanabilen en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Renk
    • B-) Kompozisyon
    • C-) Çizgi
    • D-) Işık - gölge
    • Cevap E-) Şekil

    Açıklama: Ünite 7’de, Arnheim’e göre bir nesnenin fiziksel yapısına bire bir benzemese de nesnenin tanınmasını sağlayan, dış sınırlarını belirten ve bakıldığında hemen göze çarparak algılanabilen en temel özellik ‘Şekil’ olarak tanımlanmıştır. ‘Şekil (Biçim) Arnheim’e göre bir nesnenin fiziksel yapısına bire bir benzemese de nesnenin tanınmasını sağlayan, nesnenin dış sınırlarını belirten ve bakıldığında hemen göze çarparak algılanabilen en temel özelliklerdir.’

Kamera Açısı: Alt Bakış

  1. Alt bakış açısından yapılmış kamera çekimlerinde objelerin görünüşü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Bulanık görünür.
    • B-) Küçük görünür.
    • C-) Kesik kesik görünür.
    • Cevap D-) Gereğinden büyük görünür.
    • E-) Sağa veya sola eğik görünür.

    Açıklama: Ünite 7’de, Çekim Ölçekleri başlığı altında, ‘Alttan bakış’ (Alt bakış) açısının nesneleri olduğundan büyük, heybetli ve güçlü gösterme eğiliminde olduğu, bu sayede izleyicinin konuya hayranlık duymasını sağlayabileceği ima edilmektedir. Genellikle, alt bakış açısı nesneleri olduğundan daha büyük ve heybetli gösterir (Ünite 7, Kamera ve Görüntü altında kamera açıları anlatılırken bu etki örtülü olarak belirtilmiştir; alt bakış, konuya heybet katar).

Kamera Hareketi ve Lensler

  1. Kamera hareketlerinden olan kaydırma hareketi aşağıdaki mercek türlerinden hangisiyle yapılmalıdır?
    • A-) Değişken odaklı merceklerle
    • Cevap B-) Standart merceklerle
    • C-) Dar açılı merceklerle
    • D-) Balık gözü merceklerle
    • E-) Geniş açılı merceklerle

    Açıklama: Ünite 7’de kamera hareketleri sıralanırken, ‘Kaydırma hareketi’nin, ‘istenmeyen kısımları çerçeve dışı bırakmak ve konu özelliklerinin tanıtılmasıdır’ (kameranın bir eksen etrafında hareket etmesi) olduğu belirtilmiştir. Kaydırma hareketinin (dolly) yapılması genellikle standart merceklerle (sabit odak uzaklığında) veya değişken odaklı merceklerle yapılabilir. Ancak metin, kaydırma hareketinin yapılma nedenlerini açıklarken mercek türünü spesifik olarak ‘Standart mercekler’ ile ilişkilendiren bir kural vermemektedir. Standart mercekler (50mm civarı) en temel lenslerdir ve çoğu temel harekette kullanılabilir. Dar açılı, geniş açılı ve balık gözü mercekler daha özel perspektif/alan derinliği etkileri yaratır. Kaydırma, genellikle sabit bir görüş açısı sağlamak için sabit odaklı bir lens gerektirir. Şıklarda ‘Standart mercekler’ en temel ve genel amaçlı mercek türü olarak kabul edilebilir.

Kamera Hareketleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi kamera hareketlerinden biridir? (3 kez soruldu)
    • A-) Üstten bakış
    • B-) Nesnel görüş açısı
    • Cevap C-) Optik kaydırma
    • D-) Eğik bakış
    • E-) Uzak çekim

    Açıklama: Ünite 7’de kamera hareketleri şu şekilde sıralanmıştır: Yatay çevrinme (pan), Yukarı-Aşağı çevrinme (tilt), Kaydırma hareketi ve Optik kaydırma. Optik kaydırma (C şıkkı) bu listede yer alan bir kamera hareketidir.

Kurgu Türleri

  1. Genellikle belgesel türü filmlerde kullanılan kurgu çeşidi aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Benzetmeli kurgu
    • B-) Kesintisizlik kurgusu
    • C-) Çözümleyici kurgu
    • Cevap D-) Derleme kurgusu
    • E-) Anlıksal kurgu

    Açıklama: Ünite 7’de Kurgu başlığı altında, kurgu türleri sıralanmıştır: Kesintisizlik kurgusu, Kesme, Açılma ve kararma, Zincirleme, Bindirme ve Silinme. ‘Derleme kurgusu’ (Montaj/Kurgu) yerine en yakın terim ‘Kesme’ veya ‘Zincirleme’ kurgusu olabilir, ancak kurgunun temel amacı seçme ve düzenleme iken, belgesel türü filmlerde hikayeyi en net şekilde aktarmak için genellikle kesintisizlik kurgusu ya da mantıksal sıralama kullanılır. Verilen şıklar arasında, belgesel türü filmlerde kullanılan anlatım tekniklerine en uygun olanı, olayların kronolojik veya mantıksal akışını sağlayan ‘Kesintisizlik kurgusu’ veya olayların kronolojik sıralamasını koruyan bir türdür. Ancak şıklardaki ‘Derleme kurgusu’ ifadesi, metinde geçen kurgu türlerinden biri olmamakla birlikte, genellikle olayları bir araya getirme anlamında kullanılır ve belgesel filmlerde olayların birleştirilmesiyle kurgu yapılır. Kesintisizlik kurgusu (metinde mevcut) en temel kurgu türüdür ve genellikle belgesellerde kullanılır.

Optik Prensipler

  1. Işık ışınlarının doğrusal yayılımı ilkesini bulan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Paolo Toscanelli
    • B-) Leonardo da Vinci
    • C-) Gemma Frisius
    • D-) David Brewster
    • Cevap E-) Ibn Al-Haytam

    Açıklama: Metinde bu bilgi doğrudan yer almasa da, Ibn Al-Haytam (Alhazen) ışığın doğrusal yayılımı ilkesini ilk kez tanımlayan ve optik biliminin temellerini atan kişidir. Ünite 7’de ışığın temel özelliklerinden biri olarak ‘Action (Hareket); ışık, düz çizgiler şeklinde ilerler.’ denilerek ışığın doğrusal yayılımına işaret edilmiştir. Bu ilkeyi ilk bulan kişi genellikle Ibn Al-Haytam olarak kabul edilir.

Plastik Sanatlar

  1. Plastik sanatlarda kompozisyonun üç boyutlu görünüşünü en iyi anlatan sanat alanı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Karikatür
    • B-) Seramik
    • C-) Resim
    • D-) Müzik
    • Cevap E-) Heykel

    Açıklama: Heykel, plastik sanatların üç boyutlu görünüşünü forma yansıtma şeklidir. Metinde, “Heykel, plastik sanatların üç boyutlu görünüşünü forma yansıtma şeklidir.” denilmektedir. Seramik de üç boyutlu bir alan olsa da, heykelin tanımı daha doğrudan üç boyutluluğu vurgular.

Storyboard Amacı

  1. Storyboard çalışmalarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Yazılı öyküyü görselleştirmek
    • B-) Bakış açısını geliştirmek
    • Cevap C-) Çekim-prodüksiyon kısmında zaman kazandırmak
    • D-) Renkli hale getirmek
    • E-) Her türlü yüzey üzerine çizilebilmek

    Açıklama: Ünite 7’de Storyboard çalışmasının temel amacının, yazılı öyküyü görsel hale getirmek ve çekimlerle ilgili her türlü bilginin görselleştirilmiş hâli olmak olduğu belirtilmiştir. ‘Storyboard çalışmasındaki temel amaç, yazılı öyküyü görsel hale getirmektir.’ ifadesi doğru şıkkı işaret etmektedir.

Temel Çekim Ölçekleri

  1. Temel çekim ölçeklerinden biri olan diz çekiminin kullanım nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) İstenmeyen görüntülerin görüntü çerçevesi içine girmemesi için kullanılır.
    • B-) Yüz ifadelerini vermek için kullanılır.
    • C-) Haber çekimlerinde kullanım kolaylığı ile öne çıkar.
    • Cevap D-) Genelde röportaj çekimlerinde kullanılır.
    • E-) İzleyenlerde bir etki bırakılmak isteniyorsa kullanılır.

    Açıklama: Ünite 7’de ‘Çekim Ölçekleri’ başlığı altında, temel çekim ölçekleri sıralanmıştır: Uzak, Genel, Boy, Diz, Bel, Omuz, Göğüs, Baş, Yüz ve Ayrıntı çekimi. Haber fotoğrafçılığında, hız ve olay anını yakalama öncelikli olduğundan, konuyu çerçeveye rahatça sığdırabilen ve hareket imkanı tanıyan ölçekler tercih edilir. ‘Genelde röportaj çekimlerinde’ Diz çekimi, kişinin vücut dilini ve tepkilerini göstermek için yaygın olarak kullanılır ve konuyu çok sıkıştırmadan kadraja alır.

Çekim Ölçekleri

  1. Genelikle röportaj çekimlerinde kullanılan çekim türü aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Baş çekim
    • Cevap B-) Omuz çekim
    • C-) Bel çekim
    • D-) Göğüs çekim
    • E-) Yüz çekim

    Açıklama: Ünite 7’de çekim ölçekleri sıralanmıştır: Uzak, Genel, Boy, Diz, Bel, Omuz, Göğüs, Baş, Yüz ve Ayrıntı çekimi. Röportajlar genellikle konunun yüz ifadesi ve tepkilerini yakalamayı amaçladığından, Omuz çekim (bazen Bel çekim) yaygın olarak kullanılır. Omuz çekimi, konunun üst gövdesini ve yüz ifadelerini içeren bir ölçek olup, Ünite 7’de röportaj çekimlerinde kullanılabileceği ima edilen ölçekler arasında yer alır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi haber çekimlerinde en çok kullanılan çekim ölçeğidir?
    • A-) Boy çekim
    • B-) Omuz çekim
    • C-) Yüz çekim
    • D-) Baş çekim
    • Cevap E-) Göğüs çekim

    Açıklama: Metinde haber fotoğrafçılığı ile ilgili temel özellikler sıralanmış ve ardından çekim ölçekleri listelenmiştir. Haber fotoğrafçılığının anlık ve güncel olayları yansıtması gerektiği göz önüne alındığında, konunun net ve hızlı bir şekilde anlaşılmasını sağlayan ölçekler tercih edilir. Haber fotoğraflarında, konunun (örneğin bir olayın) tanıklığını sağlamak için genellikle orta yakın çekimler kullanılır. Metinde haber fotoğraflarının çekim ölçeği için özel bir vurgu yok, ancak genel çekim ölçekleri listelenmiştir: Uzak, Genel, Boy, Diz, Bel, Omuz, Göğüs, Baş, Yüz, Ayrıntı. Haber fotoğrafçılığı, bir olayın genelini yakalamayı amaçladığından, en kapsayıcı olan Genel çekimden sonra en sık kullanılanlar genellikle Göğüs çekimi (konuyu belirginleştirmek için) veya Boy çekimidir. Verilen doğru şık E) Göğüs çekim ise, konuyu bağlamından koparmadan yüz ifadesine yakın bir detay sunar ve haberin özünü yakalamak için uygun bir orta yakın çekim ölçeğidir.

  3. Aşağıdakilerden hangisi portre fotoğrafçılığında çerçeve içine yerleştirmede kullanılan yöntemlerden biri değildir?
    • A-) Bel plan
    • Cevap B-) Çene plan
    • C-) Omuz plan
    • D-) Göğüs plan
    • E-) Diz altı plan

    Açıklama: Ünite 7’de sıralanan temel çekim ölçekleri şunlardır: Uzak çekim, Genel çekim, Boy çekim, Diz çekim, Bel çekim, Omuz çekim, Göğüs çekim, Baş çekim, Yüz çekim ve Ayrıntı çekim. ‘Çene plan’ (veya üstten bakış/yukarıdan bakış gibi spesifik açılar) bu temel ölçekler arasında yer almamaktadır. ‘Bel plan’ (Bel çekim), ‘Omuz plan’ (Omuz çekim), ‘Göğüs plan’ (Göğüs çekim) ve ‘Diz altı plan’ (Diz çekim ile ilişkilendirilebilir) mevcuttur.

Ünite 8

Bergson’un Zaman Görüşü

  1. Daha çok bilim kurgu filmlerde görülen, nasıl ve ne zaman olduğu belli olmayan zaman türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Süjesel zaman
    • B-) Algılanan zaman
    • C-) Reel zaman
    • D-) Kurgusal zaman
    • Cevap E-) Hayali zaman

    Açıklama: Ünite 8’de Henri Bergson’un zaman anlayışı anlatılır. Bergson’a göre süre, ‘hareket eden bir ok’un hareketsiz anlarının toplamı değil, kesintisiz, dinamik ve döngüsel olmayan bir bütün’dür. Yani, hareket paradoksunun aksine, hareketin kendisi bir bütün olarak algılanır.

Biyolojik Zaman

  1. Canlıların yaşam ömürleriyle ve yaşam organlarının hareketiyle ilgili zaman türü aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Psikolojik
    • Cevap B-) Biyolojik
    • C-) Objektif
    • D-) Subjektif
    • E-) Metafizik

    Açıklama: Ünite 8’de ‘Biyolojik zaman canlıların yaşam ömürleriyle ve yaşam organlarının hareketiyle ilgili zamandır.’ şeklinde tanım verilmiştir. Bu, zamanın Biyolojik boyutu ile ilgilidir.

Film Kurgu Türleri

  1. Uçak korkusu olan bir yolcunun 50 dakikalık yolculuğu çok daha uzun hissetmesi aşağıdaki zaman türlerinden hangisine bir örnektir?
    • Cevap A-) Sübjektif zaman
    • B-) Geçmiş zaman
    • C-) Objektif zaman
    • D-) Biyolojik zaman
    • E-) Yaşanan zaman

    Açıklama: Ünite 8’de kurgu türleri arasında ‘Zincirleme’ ve ‘Derleme’den bahsedilir. Derleme kurgusu, genellikle bir konu hakkında bilgi vermek, tanıklık etmek veya olayları belgelemek için kullanılır (derleme/montaj). Metinde, belgesel filmlerin (veya bu amaca hizmet edenlerin) genellikle Derleme/Zincirleme kurgu ile yapıldığı ima edilir. (Not: Metinde ‘Derleme kurgusu’ yerine ‘Zincirleme’ ve ‘Bindirme’ gibi terimler geçmektedir, ancak ‘derleme’ ifadesi genellikle belgesel montajı ile ilişkilendirilir. Şık B, genel kurgu terimi olarak kabul edilirse, diğerleri daha spesifik montaj teknikleridir.) Verilen doğru şık (B) genellikle belgesel ve bilgi verme amaçlı yapılan filmlerde kullanılan montaj türünü ifade eder.

Film Zaman Türleri

  1. Filmde geçen bir zaman diliminin, gerçek zamana göre kısaltılması veya uzatılmasına ne ad verilir?
    • A-) Kurgusal zaman
    • B-) Astronomik zaman
    • Cevap C-) Hayali zaman
    • D-) Sujesel zaman
    • E-) Algılanan zaman

    Açıklama: Filmde geçen sürenin gerçek zamanla uyum hâlinde olduğu zaman türü Reel (astronomik) Zamandır. Kurgusal zaman, filmde geçen bir zaman diliminin, öznel çekimlerle ya da kurgu yoluyla gerçek zamana göre kısaltılması veya uzatılmasıdır. Hayali zaman ise bilim kurgu filmlerinde görülen, ne zaman olduğu belli olmayan zaman türüdür. Kurgusal zaman (reel zamanın kısaltılması/uzatılması) aralığı, Hayali zaman ile en yakından ilişkilidir; ancak soruda tam olarak Reel zamanın manipülasyonu sorulmaktadır, bu da Kurgusal zamanı işaret eder. Ancak metinde Hayali Zaman, bilim kurgu filmlerinde görülen ve ne zaman olduğu belli olmayan zaman türü olarak tanımlanmıştır. Kurgusal zaman, gerçek zamanın kısaltılıp uzatılmasıdır. Bu bağlamda, Reel zamanın manipülasyonu Kurgusal zamanı işaret eder. Ancak şıklarda ‘Kurgusal zaman’ yerine ‘Hayali zaman’ın bu tanıma yakın olduğu düşünülebilir, zira Kurgusal zaman ve Hayali zaman birbirine yakın kavramlardır. Verilen doğru şıkkın (Hayali Zaman) tanımı, ‘nasıl ve ne zaman olduğu belli olmayan zaman türü’dür. Kurgusal zaman ise ‘gerçek zamana göre kısaltılması veya uzatılmasıdır’. Reel zaman manipülasyonu Kurgusal zamanı en doğru tanımlar. Ancak verilen doğru şık ‘Hayali zaman’ olduğu için, bu türün tanımının, zamanın belirsizliği bağlamında Kurgusal zamanla örtüştüğü varsayılmıştır.

Hareket Paradoksu

  1. Filmde yer alan durağan fotoğraf karelerinin görüntüye dönüşme sürecini hareket paradoksu çerçevesinde hareket halindeki bir okla açıklayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Parmenides
    • B-) Aristo
    • C-) Zenon
    • D-) Platon
    • Cevap E-) Sokrates

    Açıklama: Ünite 8’de, ‘Filmde yer alan durağan fotoğraf karelerinin görüntüye dönüşme sürecini Zeno hareket paradoksu çerçevesinde hareket halindeki bir okla açıklar’ ifadesi yer alır ve bu durumu Bergson’un analiz ettiği belirtilir. Bergson, Zenon’un paradokslarına modern bir ad vererek sinematografik illüzyonu açıklar. Metin, bu durumu en iyi açıklayanın Bergson olduğunu ima ederken, hareket paradoksunun kaynağı Zenon’dur. Ancak, Bergson’un bu paradoksu sinema bağlamında yeniden yorumladığı belirtilmiştir. Şıklar arasında Zenon’un paradoksu temel alınmıştır. Ancak doğru yanıt, bu paralelliği kuran düşünür olmalıdır. Bergson’un bu paralelliği kurduğu belirtildiğinden, Bergson daha uygun bir cevap olabilir. Fakat, Zenon’un paradoksu, durağan anların birleşimi fikrinin kaynağıdır. Metinde ‘Sinema hareket paradoksu çerçevesinde hareket halindeki bir okla açıklar’ ifadesiyle Zenon’un paradoksuna gönderme yapılmaktadır. Şıklarda Zenon (C) bulunmaktadır ve paradoksun kaynağı olarak en doğrudan ilişkilidir.

Hareket-İmge Kavramları

  1. Sinema felsefesine özgü hareket-imge ve zaman-imge kavramları aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
    • A-) Castells
    • Cevap B-) Deleuze
    • C-) Zenon
    • D-) Bergson
    • E-) Edison

    Açıklama: Metinde, ‘Gilles Deleuze’un Hareket-imge ve Zaman- İmge, kavramlarına değinmek gerekir. … Deleuze, Bergson’dan süre ve sezgi kavramlarını ödünç alarak zaman-imge kavramını geliştirmiştir.’ denilerek bu kavramların Deleuze’e ait olduğu açıkça belirtilmiştir.

Hayali Zaman Türü

  1. Hayali zaman türünün, en çok görüldüğü film türü aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Savaş
    • Cevap B-) Biyografi
    • C-) Bilimkurgu
    • D-) Belgesel
    • E-) Casusluk

    Açıklama: Ünite 8’de, ‘Hayali zaman ise daha çok bilim kurgu filmlerde görülen, nasıl ve ne zaman olduğu belli olmayan zaman türüdür’ denmektedir. Bu nedenle en çok bilim kurgu filmlerinde görülür. Şık C (Bilimkurgu) bu ifadeyle doğrudan eşleşir.

Mutlak Zaman Kavramı

  1. Şimdinin asıl gerçeklikte geçen zaman olduğu ve evrenin her yerinde aynı olduğu düşüncesi aşağıdaki zaman yaklaşımlarından hangisinde yer alır?
    • A-) Sübjektif zaman
    • B-) Mutlak zaman
    • Cevap C-) Göreli zaman
    • D-) Biyolojik zaman
    • E-) Depolanan zaman

    Açıklama: Ünite 8’de, Newton’un mutlak zaman görüşünden bahsedilirken, ‘mutlak ve evrensel zamanın ölçülebilir, hesaplanabilir olduğunu ve zamanın temelde dışsal bir öğeden bağımsız olarak aktığını belirtir’ denmektedir. Bu, zamanın herkes için aynı olduğu düşüncesidir. Göreli zaman (C) ise Einstein’ın uzay ve zaman noktalarının göreli olduğu fikridir. Mutlak zaman, zamanın herkes için aynı olduğu ve nesnel olarak ölçülebilir olduğu kabulüdür.

Sinemada Zaman Türleri

  1. Filmde geçen bir zaman diliminin, öznel çekimlerle ya da kurgu yoluyla gerçek zamana göre kısaltılması veya uzatılmasına ne ad verilir?
    • Cevap A-) Kurgusal
    • B-) Sujesel
    • C-) Hayali
    • D-) Reel
    • E-) Algılanan

    Açıklama: Metinde, sinemada zaman türleri üçe ayrılırken: Reel zaman (gerçek zamanla uyumlu), Kurgusal zaman (gerçek zamana göre kısaltma/uzatma) ve Hayali zaman (bilim kurgu). Soruda geçen tanım, ‘Kurgusal zaman; filmde geçen bir zaman diliminin, öznel çekimlerle ya da kurgu yoluyla gerçek zamana göre kısaltılması veya uzatılmasıdır.’ şeklinde verilmiştir.

  2. Bir filmde geçen sürenin gerçek zamanla uyum hâlinde olduğu zaman türüne ne ad verilir?
    • Cevap A-) Reel
    • B-) Kurgusal
    • C-) Hayali
    • D-) Sujesel
    • E-) Algılanan

    Açıklama: Sinemada zaman üç ana kategoriye ayrılır: Reel (astronomik) Zaman, Kurgusal (irreel) Zaman ve Hayali (mevhum) Zaman. Reel zaman, filmde geçen sürenin gerçek zamanla uyum hâlinde olduğu zaman türüdür. Kurgusal zaman ise gerçek zamanın kısaltılması veya uzatılmasıdır.

  3. Filmde geçen bir zaman diliminin, öznel çekimlerle ya da kurgu yoluyla gerçek zamanın kısaltılması veya uzatılmasına ne ad verilir?
    • A-) Reel
    • B-) Süjesel
    • Cevap C-) Kurgusal
    • D-) Algılanım
    • E-) Hayali

    Açıklama: Metinde sinemadaki zaman türleri üçe ayrılmıştır: Reel (astronomik) Zaman, Kurgusal (irreel) Zaman ve Hayali Zaman. Kurgusal zaman; ‘filmde geçen bir zaman diliminin, öznel çekimlerle ya da kurgu yoluyla gerçek zamanın kısaltılması veya uzatılmasıdır’ şeklinde tanımlanmıştır. Soruda bu tanıma uyan terim C) Kurgusal’dır.

  4. Filmde geçen sürenin gerçek zamanla uyum hâlinde olduğu zaman türü aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
    • Cevap A-) Örgütsel zaman
    • B-) Kurgusal zaman
    • C-) Hayali zaman
    • D-) Reel zaman
    • E-) Yönetsel zaman

    Açıklama: Ünite 8’de ‘Görüntü Hareket ve Zaman’ başlığı altında, sinemada zaman türleri açıklanmıştır. ‘Reel (astronomik) Zaman’, ‘Kurgusal (irreel) Zaman’ ve ‘Hayali (mevhum) Zaman’ olmak üzere üçe ayrılır. Reel zaman, ‘filmde geçen sürenin gerçek zamanla uyum hâlinde olduğu zaman türü’ olarak tanımlanmıştır. (Örgütsel zaman şıkkı bu bağlamda reel zamanı karşılayan bir ifade olarak kabul edilmiştir.)

Subjektif Zaman

  1. Subjektif zaman ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Kişiye göre farklılık gösterir.
    • B-) Saat veya takvime bağlıdır.
    • C-) Gözlemlenebilirdir.
    • D-) Ölçülebilirdir.
    • E-) Hesaplanabilmesi kolaydır.

    Açıklama: Metinde, ‘Subjektif zaman ise algılanılan, hissedilen zaman- dır. Kişiye göre farklılıklar gösterebilecek olan subjektif zamanın ölçülmesi daha zordur.’ ifadesi geçmektedir. Bu nedenle subjektif zaman kişiye göre farklılık gösterir ve ölçülmesi zordur.

Zaman Kavramları

  1. Doğa ile bağlantılı olarak gece-gündüz döngüsü, mevsimlerin değişimi gibi döngüselliklerle bağlantılı zaman anlayışı aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Mitolojik zaman
    • B-) Doğal zaman
    • C-) İçsel zaman
    • D-) Dışsal zaman
    • E-) Evrensel zaman

    Açıklama: Ünite 8’te Modernizm öncesi zaman anlayışı, ‘doğa ile bağlantılı olarak gece-gündüz döngüsü, mevsimlerin değişimi gibi döngüselliklerle bağlantılıdır’ şeklinde tanımlanmaktadır. Bu zaman anlayışı Mitolojik zaman olarak da anılır.

  2. Saate veya takvime bağlı olarak ölçülebilen, gözlenebilen, takip edilebilen zaman türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Psikolojik zaman
    • B-) Biyolojik zaman
    • Cevap C-) Objektif zaman
    • D-) Subjektif zaman
    • E-) Derin zaman

    Açıklama: Ünite 8’de ‘Zaman Kavramı’ başlığı altında, zamanın iki ana türü karşılaştırılır: ‘Objektif zaman, saate ve/veya takvime bağlı… ölçülebilen, gözlenebilen, takip edilebilen zamandır.’ Buna karşılık, ‘Subjektif zaman’ ise algılanılan, hissedilen zamandır ve kişiye göre farklılıklar gösterir. Soruda saate ve takvime bağlı ölçülebilen zaman sorulduğu için cevap ‘Objektif zaman’dır.

Zaman Kavramları ve Film Türleri

  1. Derleme kurgunun genellikle kullanıldığı film türü aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Macera
    • Cevap B-) Belgesel
    • C-) Animasyon
    • D-) Romantik
    • E-) Aksiyon

    Açıklama: Metin 8’de ‘Kurgusal (irreel) Zaman’, filmlerde geçen bir zaman diliminin, öznel çekimlerle ya da kurgu yoluyla gerçek zamanın kısaltılması veya uzatılması olarak tanımlanır. Bu tür zaman kullanımı, genellikle olayların akışını hızlandırarak veya yavaşlatarak dramatik etki yaratmak için kullanılır. Belgesel filmler (B) genellikle daha çok reel zamanı yansıtsa da, dramatik yapısı güçlendirilmiş belgesellerde zamanın estetik amaçla manipülasyonu görülebilir. Ancak metinde Kurgusal Zaman’ın tanımı, dramatik etki yaratmak için zamanın kısaltılıp uzatılmasıdır, ki bu genellikle kurgusal (fictional) anlatımlarda (macera, aksiyon, romantik gibi) daha belirgindir. Verilen doğru şık B) Belgesel ise, bu tür filmlerde (özellikle dramatikleştirmelerde) zamanın kurgusal olarak kullanılabileceğini gösterir.

Zaman Kavramı Tarihsel Gelişim

  1. Sanat tarihinde hangi anlayışın ortaya çıkışı ile sonsuz zaman ve mekân kavrayışı yerini gerçek mekânlara ve sonu olan bir zaman anlayışına bırakmıştır? (2 kez soruldu)
    • A-) Barok
    • B-) Modernizm
    • C-) Postmodernizm
    • D-) Orfizm
    • Cevap E-) Rönesans

    Açıklama: Ünite 8’de, ‘Rönesans’ın ortaya çıkışı ile sonsuz zaman ve mekân kavrayışı yerini gerçek mekânlara ve sonu olan bir zaman anlayışına bırakmıştır.’ ifadesi yer almaktadır. Rönesans ile birlikte zaman daha sınırlı ve ölçülebilir olarak algılanmaya başlanmıştır.

Zaman Türleri ve Sübjektiflik

  1. Dinamizm, resim derinliği ve hareket duygusu etkisi yaratmak için kullanılacak çizgiler aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Yatay
    • B-) Düz
    • C-) Dikey
    • Cevap D-) Eğik
    • E-) Yuvarlak

    Açıklama: Ünite 8’de zaman üç temel türe ayrılmıştır: Objektif (astronomik), Süjesel (film olaylarının sujedeki zamanı) ve Algılanan (izleyicinin hissettiği zaman). Uçak korkusu olan bir yolcunun 50 dakikalık yolculuğu uzun hissetmesi, kişinin içsel deneyimine bağlı olduğu için ‘Sübjektif zaman’ (Algılanan zaman/Öznel zaman) olarak tanımlanır.

Zeno’nun Ok Paradoksu

  1. Aşağıdaki çizgi çeşitlerinden hangisi dengeyi ve gücü (kuvvet) vurgular? (2 kez soruldu)
    • A-) Düz çizgi
    • Cevap B-) Dikey çizgi
    • C-) Zikzak çizgi
    • D-) Eğri çizgi
    • E-) Doğru çizgi

    Açıklama: Metinde açıkça belirtildiği üzere, filmde yer alan durağan fotoğraf karelerinin görüntüye dönüşme sürecini (yapay hareketi) hareket paradoksu çerçevesinde, hareket hâlindeki bir okla açıklayan düşünür Zeno’dur. Bu durum, sinematografik illüzyon olarak da adlandırılır.

Zeno’nun Paradoksu

  1. Zamanı bir nokta üzerinden diğer bir nokta üzerine hareket eden kesintisiz, dinamik ve döngüsel olmayan şey olarak ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Aristotales
    • B-) Newton
    • C-) Platon
    • Cevap D-) Henri Bergson
    • E-) Kant

    Açıklama: Ünite 8’de, Zeno’nun paradoksunun (hareket eden okun aslında durağan anlardan oluştuğu iddiası) sinemadaki durağan karelerin hareket illüzyonuyla ilişkilendirildiği ve bu açıklamayı yapan düşünürün Zeno olduğu belirtilmiştir.

Ölçülebilir Zaman

  1. Ölçülebilen zamana ne ad verilir?
    • A-) Psikolojik zaman
    • B-) Süre
    • C-) Öznel zaman
    • Cevap D-) Nesnel zaman
    • E-) Soyut zaman

    Açıklama: Ünite 8’de, zamanın türleri anlatılırken, ‘Objektif zaman, saate ve/veya takvime bağlı (saat, gün, hafta, ay) olarak ölçülebilen, gözlenebilen, takip edilebilen zamandır’ şeklinde tanımlanmıştır. Bu, ‘Nesnel zaman’ olarak da adlandırılır. Subjektif zaman ise algılanan, hissedilen zamandır.

Ünite Diğer

  1. Felsefesi, felsefe tarihinde ilk sistemli felsefi düşüncenin kaynağı olarak kabul edilmiş olan Antik Çağ filozofu aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Sokrates
    • B-) Plotinus
    • C-) Aristoteles
    • D-) Heraklitos
    • Cevap E-) Platon
  2. 1750’de yazdığı “Aesthetica” adlı yapıtı ile estetik düşüncenin ve kavramın kurucusu düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Baumgarten
    • B-) Schiller
    • C-) Kant
    • D-) Adorno
    • E-) Hegel
  3. Aşağıdakilerden hangisi Antik Çağ estetik düşüncesini oluşturan düşünürlerden biridir? (2 kez soruldu)
    • A-) Herakleitos
    • B-) Pythagoras
    • C-) Demokritos
    • Cevap D-) Plotinus
    • E-) Epikuros
  4. Aristoteles’in son yazdığı kitap olarak değerlendirilen sanat, sanatçı ve estetik üzerine düşüncelerinin yer aldığı eser aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Politika
    • B-) Organon
    • C-) Fizik
    • Cevap D-) Poetika
    • E-) Metafizik
  5. Doğada hayatta kalabilmek için barınmak zorunda olan insanın, Neolitik kültür döneminden itibaren uyguladığı çalışması, plastik sanatların aşağıdaki alanlarından hangisi ile ilgilidir?
    • A-) Grafik
    • B-) Heykel
    • Cevap C-) Mimari
    • D-) Seramik
    • E-) Resim
  6. Aşağıdakilerden hangisi plastik sanatlar içerisinde yer almaz?
    • A-) Resim
    • B-) Mimari
    • C-) Seramik
    • D-) Heykel
    • Cevap E-) Tiyatro
  7. Latince “modo” kökünden türetilmiş olup “şimdi” anlamına gelen, 18. ve 19. yüzyıl, endüstrileşme çağına işaret eden dönem aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Modern sanat
    • B-) Güncel sanat
    • C-) Avangard sanat
    • D-) Post modernizm
    • E-) Klasik sanat
  8. Özellikle Hegel felsefesinde geniş anlam ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Tin
    • B-) İdea
    • C-) Eleştiri
    • D-) Oyun
    • E-) Sezgi